Mała i Wielka Rawka Trójstyk granic na Krzemieńcu

Wyprawa na MałąWielką Rawkę (1304 m), z grani których rozciąga się jedna z najpiękniejszych panoram: doskonale widać Połoniny Wetlińską i Caryńską oraz Tarnicę. Przed wyjściem na grań możemy pokrzepić się w Bacówce Pod Małą Rawką. Dodatkową atrakcją jest przejście na Krzemieniec, na którym znajduje się trójstyk granic Polski, Ukrainy i Słowacji.

Kraj: PolskaNiebieski szlak z Wielkiej Rawki na Krzemieniec (Kremenaros)
Rejon: Bieszczady Wysokie
Punkt wyjścia
: Przełęcz Wyżniańska
Czas: 1 dzień
Pora roku: wiosna, lato, jesień, zima
(zależnie od warunków śniegowych)
Trudności: brak trudności technicznych

Suma wzniesień: ok. 720 m
Długość trasy: ok. 13,7 km (do Ustrzyk Górnych)
Czas wyprawy: ok. 5:05 h (sam przemarsz, do Ustrzyk Górnych) (zimą czas przejścia może być znacznie dłuższy).

Mapa online: Bieszczady 2016

Komplet dodatkowych informacji o wyprawie: dojazd, mapy, przewodniki i inne, dostępny jest w panelu bocznym po prawej stronie (na smartfonach na dole).

Poniżej prezentujemy fragment mapy “Bieszczady” Wydawnictwa Compass z zaznaczoną trasą na Małą i Wielką Rawkę

Rawka - mapa
Naszą wyprawę zaczynamy na Przełęczy Wyżniańskiej (przełęcz dawniej zwana Prislip). Znajduje się tu parking (płatny) oraz punkt kasowy BdPN. Jest też przystanek autobusowy, ale stałe kursy są tylko w miesiącach wakacyjnych.

Przełęcz Wyżniańska

Z parkingu w 20 min. polną, szeroką drogą biegnącą pośród kwitnących łąk  docieramy do Bacówki Pod Małą Rawką (930 m n.p.m.). Tereny wokół bacówki należą do BdPN.

Widok z drogi do Bacówki Pod Małą Rawką

Bacówka Pod Małą Rawką
Ze schroniska kierujemy się zielonym szlakiem na Małą Rawkę – wg tablic czeka nas godzinny marsz. Wzdłuż szlaku prowadzi też ścieżka przyrodnicza „Wielka Rawka”, której symbolem jest jarzębina. Początkowo trasa prowadzi przez piękny, bukowy las, po prawej stronie widać potok. Szlak jest stromy, ale bardzo wygodny, na niektórych odcinkach ułożone są drewniane stopnie.

W szczytowej części diametralnie zmienia się roślinność. Pojawiają się spore połacie jarzębiny.

Rawka Krzemieniec_050-Pano gotKwitnące krzewy jarzębiny

Pod szczytem Małej RawkiPołonina na Małej Rawce
Szczyt Małej Rawki (1267 m) pokrywa niewielka połonina, będąca jednocześnie doskonałym punktem widokowym na Tarnicę oraz Połoniny Wetlińską i Caryńską.

Rawka Krzemieniec_061-Pano gotPanorama ze szczytu Małej Rawki
Połoniny na Małej RawcePanorama ze szczytu Małej Rawki

Panorama ze szczytu Małej Rawk
Na szczycie ustawionych jest kilka ław, jest to dobry punkt do odpoczynku. W tym miejscu zielony szlak skręca na północny-zachód i granią Działu schodzi do Wetliny.

Żółtym szlakiem zmierzamy teraz w kierunku Wielkiej Rawki, której charakterystyczną grań z dwoma niewybitnymi szczytami i obeliskiem pośrodku widać stąd jak na dłoni. Trasę pomiędzy „Rawkami” pokonujemy w ok 20 minut. Jest to jeden z piękniejszych odcinków naszej wyprawy, ścieżka biegnie otwartą granią przez połoniny. Przechodzimy też przez nieduży, ale urokliwy zagajnik z „buczyną krzywulcową”, po czym stromym podejściem wchodzimy na niższy wierzchołek Wielkiej Rawki 1303 m.

W drodze na Wielką RawkęW drodze na Wielką Rawkę

Dalej po prawie płaskiej drodze docieramy pod wysoki betonowy słup (obelisk) – jest to dawne stanowisko geodezyjne. Ze względów na swe położenie, już za czasów austriackich, Wielka Rawka była najważniejszym punktem triangulacyjnym na terenie polskich Bieszczadów. Z tego miejsca można podziwiać panoramę całych Bieszczadów Wysokich, zarówno polskiej, jak i ukraińskiej i słowackiej ich części. Szczytowe partie góry pokryte są połoniną.

Rawka Krzemieniec_096-Pano gotPanorama z Wielkiej Rawki

Rawka Krzemieniec_112-Pano gotPanorama z Wielkiej Rawki

Poniżej prezentujemy szczegółowe panoramy z Wielkiej Rawki z opisami poszczególnych szczytów i miejscowości.

PANORAMY Rawka zachódOpisana panorama z Wielkiej Rawki

PANORAMY Rawka północOpisana panorama z Wielkiej Rawki

PANORAMY Rawka wschódOpisana panorama z Wielkiej Rawki

PANORAMY Rawka południeOpisana panorama z Wielkiej Rawki

Kolejne kilkadziesiąt metrów zaprowadza nas na wyraźniejszy (wychodnia piaskowcowa), wyższy szczyt Wielkiej Rawki 1307 m. Grań obniża się nieco i stajemy na rozwidleniu szlaków. Miejsce jest zabezpieczone drewnianymi balustradami, ustawione są ławeczki, a tablica informuje o szczycie Wielkiej Rawki o wysokości 1304 m n.p.m. Jest to jeden z popularniejszych bieszczadzkich szczytów, zwykle jest tutaj sporo turystów, jeśli jednak wyjdziemy odpowiednio wcześnie rano możemy napawać się widokami bez tłumów.

Panorama z Wielkiej RawkiPanorama z Wielkiej Rawki

Niebieski szlak z Wielkiej Rawki na Krzemieniec (Kremenaros)Panorama z Wielkiej Rawki – po prawej widoczny Krzemieniec

Niebieski szlak z Wielkiej Rawki na Krzemieniec (Kremenaros)Panorama z Wielkiej Rawki

Ponieważ naszym celem jest teraz Krzemieniec, schodzimy ze szczytu na południowe zbocze, gdzie przebiega polsko-ukraińska granica. Dalej wzdłuż słupów granicznych, za niebieskimi znakami w 0:45 h dochodzimy do Krzemieńca (Kremenaros) –  jest to miejsce zbiegu granic Polski, Ukrainy i Słowacji (trójstyk).

W drodze na Krzemieniec (Kremenaros)Niebieski szlak prowadzący na Krzemieniec

Krzemieniec (Kremenaros)

Ustawiono tu czarny granitowy obelisk z godłami państw oraz nazwami szczytu. Po ukraińskiej stronie umieszczono w 2016 roku „kapsułę czasu”. Szczytowa partia Krzemieńca jest zalesiona, przebiega tędy niebieski polski szlak na Czerteż i Rabią Skałę ( możliwość zejścia żółtym szlakiem do Wetliny lub na stronę słowacką) oraz słowacki czerwony szlak, który w kierunku południowym prowadzi do Novej Sedlicy, a na zachód pokrywa się z trasą niebieskiego szlaku.

Na Wielką Rawkę wracamy tą samą drogą. Z pod szczytu schodzimy niebieskim szlakiem do Ustrzyk Górnych (2 h). Bardzo stroma ścieżka biegnie najpierw przez połoninę, później wśród połaci jarzębin i po kilkunastu minutach wchodzimy do lasu. Teraz czeka nas do przejścia dłuższy odcinek przez bukowy las, cały czas jednak schodzimy po bardzo nachylonym zboczu.

Widok z Wielkiej Rawki, w dole Ustrzyki Górne

W lesie warto zwrócić uwagę na krzywulcowe buki i oryginalną wychodnię skalną, którą oplatają korzenie drzew. Praktycznie połowa naszej trasy przebiega po bardzo stromym zboczu – trzeba zachować ostrożność, szczególnie kiedy szlak jest mokry i śliski.

Wychodnia skalna przy niebieskim szlaku z Wielkiej Rawki do Ustrzyk Górnych

W połowie drogi, po lewej stronie znajduje się duża drewniana wiata. Ostatni odcinek przebiega stosunkowo łagodnie, drogę w lesie wyznaczają kolejne drewniane podesty. Na ostatnim odcinku teren obniża się zdecydowanie i do dna doliny idziemy wzdłuż potoku, który wpada do Rzeczycy spływającej z przełęczy Wyżniańskiej.

Po dużym drewnianym mostku przechodzimy na drugą stronę potoku, prosto na parkingu przy głównej szosie z Ustrzyk Górnych do Wetliny. Niebieski szlak prowadzi dalej szosą do Ustrzyk Górnych (ok. 0:30 h) My, w przeciwną stronę busem wracamy na Przełęcz Wyżniańską, gdzie zostawiliśmy nasz samochód.