Szpiglasowa Przełęcz z “5” do Morskiego Oka

Wyprawa na Szpiglasową Przełęcz należy do kategorii NAJ w Polskich Tatrach. Z Przełęczy rozciąga się jedna z piękniejszych panoram na Tatry, tuż obok zobaczymy: Rysy, Mięguszowieckie Szczyty, Cubrynę, Mnicha, na wschodzie prawie całe Tatry Wysokie, po przeciwnej stronie całą grań Orlej Perci i całe Tatry Zachodnie. Trasa prowadzi przez najpiękniejsze i najpopularniejsze tatrzańskie doliny: Dolinę Roztoki, Dolinę Pięciu Stawów Polskich i Dolinę Rybiego Potoku z największym tatrzańskim jeziorem – Morskim Okiem. Wybierając zielony szlak do 5 Stawów przejdziemy obok największego wodospadu – Wielkiej Siklawy. Odwiedzamy też 2 bardzo znane schroniska: w Dolinie Pięciu Stawów Polskich i nad Morskim Okiem. Szpiglasowa Przełęcz to świetna propozycja dla osób chcących spróbować ambitniejszej, a jednocześnie niezbyt trudnej technicznie wysokogórskiej trasy.

Proponujemy kierunek: Dolina Pięciu Stawów – Szpiglasowa Przełęcz – Morskie Oko z dwóch powodów. Podejście od „Piątki” jest trudniejsze, zgodnie z zasadą wchodzimy szlakiem trudniejszym, schodzimy łatwiejszym. Ponadto zejście do Morskiego Oka tzw. „ceprostradą” jest stosunkowo monotonne, lepiej też zostawić na powrót długi i męczący prawie 9 km odcinek do Palenicy Białczańskiej.

 

Kraj: Polska
Rejon: Tatry Wysokie
Punkt wyjścia: Palenica Białczańska
Czas: 1 dzień
Pora roku: wiosna, lato, jesień, zima
Trudności:
trudności umiarkowane (zimą, w zależności od warunków śniegowych – droga może być trudna – konieczność użycia raków i czekana). 
Suma wzniesień: ok. 1190 m

Długość trasy: ok. 25 km
Czas wyprawy: (sam przemarsz) : ok. 8:45 h

 

Dojście do Schroniska w Dolinie Pięciu Stawów Polskich opisujemy szczegółowo w wyprawie: Dolina Pięciu Stawów Polskich

Komplet szczegółowych informacji o wyprawie: dojazd, ciekawostki i inne, dostępny jest na panelu bocznym po prawej stronie (na smartfonach na dole).

Schemat trasy na Szpiglasową Przełęcz

Szpiglasowa Przełęcz - schemat szlakow

Poniżej prezentujemy fragment mapy “Tatry Polskie i Słowackie” Wydawnictwa Compass z zaznaczoną trasą wyprawy na Szpiglasową Przełęcz.

Szpiglasowa mapa 1

Szpiglasowa mapa 2

Od schroniska PTTK w Dolinie Pięciu Stawów idziemy szlakiem niebieskim (kierunek na Zawrat) –  ścieżką biegnącą wzdłuż Przedniego, Małego i Wielkiego Stawu, po prawej stronie mijamy zabytkowy drewniany budynek. Został on wybudowany po wojnie, służył początkowo jako schronisko, obecnie jest to strażnicówka TPN.

Dolina Pięciu Stawów Polskich - stawy: Mały i Wielki
Przechodzimy przez mostek nad potokiem Roztoka, który wypływa z Wielkiego Stawu i poniżej tworzy wodospad Wielka Siklawa. Podchodzimy przez gęste kosówki i dochodzimy do pierwszego rozwidlenia szlaków – żółty szlak odbija w prawo na północ w kierunku Buczynowej Dolinki i dalej na Krzyżne (2112 m).

Scieżka z Doliny Pięciu Stawów Polskich przez Buczynową Dolinkę na Krzyżzne

Nasza trasa łagodnie wznosi się podążając wzdłuż Wielkiego Stawu i po kilkunastu minutach stajemy przy kolejnym odgałęzieniu, teraz jest to czarny szlak prowadzący na Kozi Wierch (2291 m).

Kozi Wierch (2291 m) widziany z brzegi Przedniego Stawu

Mijamy Wielki Staw i po kolejnych 10 minutach skręcamy w lewo na żółty szlak prowadzący na Szpiglasową Przełęcz (2110 m). Prowadząca na przełęcz ścieżka nosi dawną góralską nazwę Szpiglasowa Perć, związana jest z prowadzonymi w tym rejonie pracami  górniczymi (z jęz. niem. Spiessglas lub Spiessglanz znaczy antymonit). Początkowy odcinek jest bardzo urokliwy, przechodzimy przez 2 potoki, (jeden z nich wypływa z Czarnego Stawu), dookoła sporo jest kosówek. Ścieżka, wyłożona kamiennymi płytami, szybko wznosi coraz wyżej.

Ścieżka na Szpiglasową Przełęcz

Ścieżka z Doliny Pięciu Stawów Polskich na Szpiglasową Przełęcz
Podchodząc, widzimy cały czas po lewej stronie taflę Wielkiego Stawu. Niezwykły widok ukazuje nam się nieco wyżej, kiedy staw widoczny jest już w pełnej okazałości i „dołącza” do niego także Staw Przedni i Mały.

Dolina Pięciu Stawów Polskich - stawy Wielki, Mały i Przedni widziane z drogi na Szpiglasową Przełęcz
Dolina Pięciu Stawów Polskich - stawy Wielki i Przedni widziane z drogi na Szpiglasową Przełęcz
Z tej wysokości widzimy już całą Dolinę Pięciu Stawów Polskich. Możemy przyglądnąć się ludziom idącym na Świnicę, zaglądnąć do Pustej Dolinki i zobaczyć “Chłopka” na Zmarzłej Przełęczy pod Zamarłą Turnią.

Górna część Doliny Pięciu Stawów Polskich, na prost Świnica (2301 m)

Otoczenie Pustej Dolinki widziane z podejścia na Szpiglasową Przełęcz

Trawersujemy strome zbocza Liptowskich Kosturów i wchodzimy do polodowcowego kotła, z którego zakosami, stromą ścieżką pokonujemy piarżysko i docieramy do skał. Dalsze kilkadziesiąt metrów ubezpieczone jest łańcuchami. Teren jest stosunkowo dobrze urzeźbiony, więc wspinaczka nie jest trudna, należy tylko uważać na kruszące się skalne odłamki.

Szpiglasowa Przełęcz
Podejście na Szpiglasową Przełęcz
Tutaj informacja osób, dla których będzie to pierwsza przygoda z takimi atrakcjami na trasie. Łańcuchów absolutnie nie należy się bać, mogą być naprawdę pomocne, szczególnie przy dużym nachyleniu terenu oraz wtedy, kiedy skała jest śliska, oblodzona. Należy tylko stosować się do ważnej zasady bezpieczeństwa: podczas wspinaczki na łańcuchu, pomiędzy jego uchwytami do skały może znajdować się tylko 1 osoba. Nie ma wtedy ryzyka, że dojdzie do niekontrolowanego szarpnięcia przez inną osobę.
Przy dobrych warunkach pogodowych, przy tzw. „suchej skale” – wejście na Szpiglasową Przełęcz, nawet dla początkującego turysty nie powinno stanowić problemu.

Po krótkiej wspinaczce stajemy na Szpiglasowej Przełęczy (czas przejścia od Schroniska w Pięciu Stawach wynosi ok. 2 h.).

Zejście ze Szpiglasowej Przełęczy
Przełęcz jest najniższym punktem grani pomiędzy Miedzianym (2233 m), a Szpiglasowym Wierchem (2172 m), na szczyt którego zdecydowanie warto podejść. Co prawda nie prowadzi tu szlak turystyczny, ale wejście jest dozwolone (czas przejścia 10 min.). Oczywiście trzeba zachować dużą ostrożność, bo jest tu już gdzie polecieć!

Na szczycie Szpiglasowego Wierchu
Ci, którzy dotrą na szczyt zobaczą piękną panoramę Tatr. Poniżej prezentujemy panoramy z opisem szczytów i dolin.
W kierunku wschodnim otoczenie Morskiego Oka – Żabią Grań, Rysy, Mnicha i Mięguszowieckie Szczyty, dalej widoczne na horyzoncie Tatry Bielskie z Hawraniem i Płaczliwą Skałą, potem Kołowy Szczyt, Lodowy Szczyt, Staroleśny Szczyt i Wysoką.

Opisane panoramy ze Szpiglasowego Wierchu

Panorama ze Szpiglasowej Przełęczy

Na południe widać Cubrynę, Koprowy Wierch, Grań Hrubego i szczyt Krywania, a pod nami Dolinę Piarżystą z Niżnim Stawem Smreczyńskim

Panorama ze Szpiglasowej Przełęczy

Ciemnosmreczyński Staw

Na wschód widoki sięgają aż do końca Tatr Zachodnich i bliżej nas na Czerwone Wierchy i Liptowskie Kopy

Panorama ze Szpiglasowej Przełęczy

W kierunku północnym zobaczymy całą grań Orlej Perci od Świnicy, przez Zawrat, Zamarłą Turnię, Kozi Wierch, Granaty, Buczynowe Turnie aż po Krzyżne i Wołoszyn.

Panorama ze Szpiglasowej Przełęczy
Ze Szpiglasowej Przełęczy do Schroniska PTTK nad Morskim Okiem schodzimy tzw. Ceprostradą (w dół ok 1:40 h.) – szeroką, kamienną ścieżką wytyczoną w 1937 r. Już wtedy jej budowa spotkała się ze sprzeciwem miłośników przyrody (przy budowie niektórych odcinków wspomagano się dynamitem).

szpiglasowa-13c

Ten pozornie łatwy szlak, zimą potrafi być bardzo niebezpieczny. 30 grudnia 2001 r. doszło tutaj do jednej z największych tragedii w dziejach TOPR. W lawinie śnieżnej zginęli wówczas dwaj młodzi  ratownicy: Marek Łabunowicz i Bartek Olszański. Wyruszyli oni w 8-osobowym zespole TOPR-owców po ciała dwójki turystów przysypanych w lawinie, która zeszła wcześniej ze Szpiglasowej Przełęczy.

szpiglasowa-18

Ścieżka trawersuje zbocze Miedzianego, po prawej stronie w dole widoczna jest Dolinka za Mnichem, odsłania się widok na Mnichowe Stawki (zanikające w czasie suszy) leżące poniżej niepozornie wyglądającego z tej wysokości Mnicha.

Jeszcze niżej przy rozwidleniu szlaków (czerwony biegnie dnem dolinki na przełęcz Wrota Chałubińskiego) znajduje się mały Stawek Staszica – ok. 1785 m.

szpiglasowa-17

Stawek Staszica

Ponad nami otwierają się widoki na majestatyczne ściany Żabiej Grani, Rysów, Kazalnicy, Mięguszowieckich Szczytów i Cubryny. Odcinek ten jest bardzo niebezpieczny zimą i wczesną wiosną – lubią tędy schodzić lawiny, łatwo też o niekontrolowany zjazd po zalodzonym stoku. Mijamy próg Dolinki za Mnichem, potem taras Pod Mnichem.

szpiglasowa-27

 

Dalej szlak przebiega przez tzw. Nad Spady. Kamienna ścieżka jest szeroka, równa i nużąca, chociaż bardzo urokliwa, głównie za sprawą Morskiego Oka i zawieszonego ponad nim Czarnego stawu pod Kazalnicą, których widok towarzyszy nam przez większą część trasy.

szpiglasowa-28

Morskie Oko

Schronisko PTTK nad Morskim Okiem

W dolnej części szlaku poruszamy się wśród gęstwiny kosówek, poprzetykanych jarzębinami, brzozami karpackimi i limbami. Przekraczamy Marchwiczny Żleb i kończymy naszą trasę przy placyku przed Starym Schroniskiem. Warto oczywiście podejść nad Morskie Oko, które o tej porze dnia jest już pogrążone w półmroku.

szpiglasowa-30
Morskie Oko

Do parkingu na Palenicy Białczańskiej czeka nas, niestety, 9 km marszu po asfalcie, i to jest najmniej przyjemny element naszej wyprawy na Szpiglasową Przełęcz [Droga do Morskiego Oka].