Park pałacowy w Dukli – wiosną wygląda imponująco!

Pałac Tarnowskich w Dukli oraz otaczający go park to jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji tego miasta. W jego głównym budynku znajduje się Muzeum Historyczne z ciekawymi eksponatami wojskowymi z I i II wojny światowej oraz ekspozycją dokumentującą zarówno bogatą historię pałacu, jak i Dukli. Ale absolutnie nie można tu pominąć otaczającego pałacu parku, który z licznymi alejkami lipowymi i grabowymi poprowadzonym wokół urokliwych stawów jest świetnym miejscem spacerowym.
Miejsce warto odwiedzić o każdej porze roku, ale polecamy je szczególnie w maju – wtedy zobaczymy ogromne połacie kwitnącego i pachnącego czosnku niedźwiedziego.

Zdjęcia – Artur Zator

Park pałacowy

Park ma powierzchnię 10 hektarów. Wewnątrz znajdują się 3 duże stawy, wokół których utworzono alejki lipowe i grabowe. Obecnie należy on do rodziny Tarnowskich – spadkobierców przedwojennych właścicieli, która po odzyskaniu części dóbr w 2012 r. przeprowadza prace konserwatorskie, czyści i odbudowuje zdewastowany w okresie komunizmu majątek. Usuwane są samosiejki, odbudowano stawy, odsłonięto brukowaną drogę, poprawiono też dopływ wody do stawów.
Zarówno pałac, jak i park swój okres świetności przeżywali w XVIII w. Wtedy to właściciel – Jerzy August Wandalin Mniszech stworzył jedną z piękniejszych rezydencji w ówczesnej Polsce – nie tylko bogato wyposażoną, ale też otoczoną pięknym parkiem w stylu francusko-saskim. Zaprojektowano w nim wiele elementów architektury ogrodowej, m.in. kamienne mostki, ławy ogrodowe i teatr. Kolejni właściciele (XIX w.) – rodzina Męcińskich przekształcili go w park o charakterze krajobrazowym.
W 1944 r. pałac i majątek w Dukli został skonfiskowany na mocy dekretu o reformie rolnej. Pozbawiony prywatnej opieki zarówno pałac jak i park zostały zdewastowane – zniszczono stojące tu elementy architektury ogrodowej, wycięto wiele drzew, na miejscu których zbudowano boisko sportowe.
Z historycznych zabudowań i wyposażenia parku pozostało niewiele. Jest to m.in.

• Kaplica grobowa – zbudowana w 1925 r. przez rodzinę Męcińskich, znajduje się w środkowej części parku
• Lodownia – została wbudowana w skarpę opadającą do Jasiołki
• nieliczne elementy architektury (pozostałość po bramie) z czasów świetności pałacu.Wstęp do parku jest bezpłatny.

Historia pałacu Tarnowskich

Historia pałacu sięga XVI wieku, wtedy to Jan Jordan – właściciel Dukli wybudował renesansową budowlę. W kolejnych latach zmieniali się właściciele Dukli, zamek ulegał też wielu przebudowom.
Znaczące zmiany pojawiają się w XVIII w., wtedy to ówczesny właściciel Jerzy August Wandalin Mniszech rozbudował miejsce (powstało kolejne piętro oraz dwie oficyny), natomiast istniejące fortyfikacje rozebrano, a na ich miejscu utworzono park z okazałam drzewostanem, jeziorkami i piękną architekturą ogrodową.
Stworzono nie tylko jedną z piękniejszych rezydencji w ówczesnej Polsce; właściciele zadbali też o jej wyposażenie – cennymi dziełami sztuki, meblami i militariami, powstała też bogata biblioteka, a nawet teatr i dworska kapela.

Kolejne lata to kolejne zmiany. Wśród właścicieli pojawia m.in. Józef Kanty Ossoliński, rodzina Stadnickich, Męcińskich, a od 1925 roku Tarnowskich.
W 1939 r. pałac zajęli Niemcy. Ówczesny właściciel pałacu – Stanisław Tarnowski-Męciński opuścił Polskę, w okresie II wojny czasie brał udział w wielu walkach, m.in. pod Tobrukiem. Po wojnie osiedlił się w Anglii. Do Polski i do Dukli przyjechał dopiero w 1957 r.
Ponieważ w 1944 r. pałac i majątek w Dukli został skonfiskowany na mocy dekretu o reformie rolnej, Stanisław Tarnowski-Męciński rozpoczął starania o odzyskanie dóbr rodzinnych po upadku komunizmu w 1989 r. Po wielu latach procesu rodzinna odzyskała część dóbr w 2012 r.

Pałac Tarnowskich obecnie

Zespół pałacowy tworzą trzy budynku – pałac centralny i dwie oficyny. W budynku głównym znajduje się Muzeum Historyczne, w którym zgromadzono eksponaty wojskowe z I i II wojny światowej, jest też stała ekspozycja dokumentująca zarówno historię pałacu jak i Dukli.
W 2017 r. rozpoczęto prace konserwatorskie polichromii elewacji jednej z oficyn, wymieniono też stolarkę okienną.

Strona Pałacu w Dukli: https://duklapalac.com/

Muzeum Historyczne – Pałac w Dukli

Muzeum mieści się w budynku głównym pałacu. Prezentowanych jest kilka stałych wystaw, m.in.:

• Z dziejów Dukli i dukielskiego zespołu pałacowo-parkowego
• Wystawy militarne – są to głównie eksponaty, egzemplarze broni pochodzące z okresu II wojny światowej
• Działania operacji karpackiej i gorlickiej XII 1914–V 1915 – oprócz prezentacji broni białej i palnej z okresu I wojny światowej, jest też wystawa poświęcona Józefowi Piłsudskiemu
• Wrzesień 1939 roku w Dukli i na Przełęczy Dukielskiej
• Operacja Karpacko-Dukielska 8 IX–30 XI 1944

Przed pałacem znajduje się skansen broni ciężkiej, głównie artylerii. Zgromadzono tu 20 eksponatów, są to m.in. moździerze, haubice i armaty.
Muzeum otwarte jest w godzinach:
Październik – Kwiecień : 10:00 – 15:00
Maj – Wrzesień : 10:00 – 16:30

A tak wygląda park pałacowy w maju – pośród soczystej wiosennej zieleni zobaczymy piękne posągowe drzewa oplecione bluszczem i wszędzie połacie kwitnącego czosnku niedźwiedziego!