Święta Góra Jawor

Góra Jawor to jedno z najbardziej charakterystycznych wzniesień w okolicach Wysowej-Zdroju. Jest popularnym celem turystów i miłośników przyrody, ale nie tylko – przez grekokatolików góra uznawana jest za święte miejsce. Według przekazów, w latach 20. XX wieku ubogiej wdowy z Wysowej-Zdrój oraz kilkuletniemu chłopcu ukazała się postać Matki Bożej. W miejscu objawień wybudowano drewnianą kaplicę, która jest obiektem kultu i celem licznych pielgrzymek wiernych z Polski oraz Słowacji. Szczególnie ważne są dni odpustowe obchodzone dwa razy w roku – 12 lipca i 14 października. Odwiedzający miejsce pielgrzymi przynoszą ze sobą pątnicze krzyże, które pozostawiają wokół kaplicy.

Góra Jawor to także świetny cel dla spacerowiczów i rodzin z dziećmi – na szczyt prowadzą łagodne szlaki piesze. To idealne miejsce na krótki wypad z uzdrowiska Wysowa-Zdrój.

Zdjęcia: Magda Ch.

Trasa (na Górę Jawor i Przełęcz Cigelkę) (częściowo pętla): Wysowa-Zdrój – Kaplica pod górą Jawor – Przełęcz Cigelka – Wysowa-Zdrój
Szlak zielony, potem czerwony, z góry Jawor do Wysowej przejście utwardzoną drogą.

Kraj: Polska
Rejon: Beskid Niski
Punkt wyjścia (powrotu): Wysowa-Zdrój
Czas: 1/2 dnia
Pora roku: wiosna, lato, jesień, zima (zależnie od warunków śniegowych)
Suma wzniesień: ok. 200 m
Długość trasy: ok. 6 km
Czas wyprawy: ok. 1:45 h (sam przemarsz) (zimą czas przejścia może być znacznie dłuższy).
Trudności: trasa spacerowa, bez trudności technicznych

Cerkiew Opieki Matki Bożej na Świętej Górze Jawor – greckokatolickie sanktuarium zbudowano w 1929 r. po wydarzeniach, które miały tutaj miejsce w 1925 r. Wtedy to ubogiej wdowie z Wysowej-Zdrój Glafirii Demiańczyk ukazała się postać Matki Bożej. Wieść o cudownym objawieniu szybko rozeszła się po okolicy przyciągając rzesze pielgrzymów. Wkrótce niedaleko miejsca objawień wytrysnęło z ziemi źródełko, z którego woda miała właściwości uzdrawiające, co jeszcze bardziej rozsławiło miejsce. Kolejną osobą, która miała cudowne objawienia był 4 –letni chłopiec – Franciszek Nowak.
Matka Boża przekazała Łemkini prośbę, aby w pobliżu miejsca objawień stanęła kaplica. W 1929 r. wierni wybudowali niewielką cerkiew, która została poświęcona 1931 r.
W 1947 roku, po przesiedleniu Łemków, opuszczona kaplica została przejęta przez Wojska Ochrony Pogranicza, które urządziło w niej strażnicę.
Wyposażenie świątyni zostało zniszczone, ocalała tylko jedna ikona Matki Bożej. W 1956 roku część rodzin łemkowskich wróciło z przesiedlenia, rozpoczęli też starania o odzyskanie świątyni – udało się to w 1969 r. Odremontowana i wyposażona kaplica weszła w skład parafii św. Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju. W 2017 roku została przyznana grekokatolikom.
Dziś jest to Cerkiew Opieki Matki Bożej na świętej Górze Jawor w parafii świętego Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju, należącej do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Popularne święta na Górze Jawor:

• W piątą niedzielę po Wielkanocy nabożeństwo, podczas którego ma miejsce obrzęd święcenia wody z pobliskiego źródełka, którą następnie wierni zabierają ze sobą
• 12 lipca – w święto Apostołów Piotra i Pawła – z uroczystą procesją z Wysowej-Zdrój. Pielgrzymi niosą ze sobą krzyże, które potem są wkopywane w pobliżu kaplicy,
• 14 października – święto Opieki Matki Bożej

Trasa na Górę Jawor z Wysowej-Zdrój

Najszybciej na Górę Jawor wyjdziemy z miejscowości Wysowa- Zdrój. Zielonym szlakiem, który biegnie przy cerkwi św. Michała Archanioła idziemy w kierunku przełęczy Cigelka. Trasa początkowo biegnie asfaltową, wygodną drogą, doprowadza nas do rozwidlenia szlaków – tam skręcamy  w lewo. Dalej idziemy leśną drogą (niewielkie podejście), która prowadzi doliną Głębokiego Potoku i wyprowadza nas pod szczyt Jawor. Znajduje się tu cerkiew oraz źródełko z cudowną wodą.

Z Wysowej-Zdrój na Górę Jawor trasa liczy:

• długość trasy: ok. 2,2 km
• suma wzniesień: ok. 147 m
• czas przejścia: ok. 0:50 h.

Jeżeli interesuje nas tylko to miejsce, to do Wysowej-Zdrój wracamy tą samą drogą. Warto jednak przedłużyć wycieczkę i podejść w kierunku słowackiej strony (przełęcz Cigelka), przy okazji trasa tworzy zgrabną pętlę. Z pasma granicznego można podziwiać ładną panoramę – zobaczymy m.in. masyw Busova oraz Lackową – najwyższy szczyt Beskidu Niskiego po polskiej stronie. Do Cigelki prowadzi czerwony szlak. Na przełęczy skręcamy w prawo –w kierunku Wysowej-Zdrój. Trasa prowadzi najpierw leśną ścieżką, a następnie dochodzimy do rozwidlenia szlaków i stąd wracamy zielonym szlakiem do punktu startu.