Zamek Orawski (słow. Oravský hrad) – wznosząca się na skalistym wzgórzu wielopoziomowa warownia niczym prawdziwe „orle gniazdo” jest jednym z najpiękniejszych średniowiecznych zamków Słowacji. Został wybudowany w miejscu starej drewnianej budowli po najeździe Tatarów w 1241 roku w celu ochrony granicy kraju oraz traktu handlowego prowadzącego do Polski. Był wielokrotnie rozbudowywany – jego wnętrza noszą cechy stylu romańskiego, gotyckiego, renesansowego, barokowego i nowożytnego.
Całość tworzy imponujący kompleks zamków dolnego, środkowego i górnego z pałacami, fortyfikacjami i wieżami. Najstarszą częścią jest zamek górny pochodzący z pierwszej połowy XIII wieku, niżej jest zamek średni z wieżą czworokątną oraz najniżej – zamek dolny z pałacem rodziny Thutzonów i barokowym kościołem.
Widoczna od strony wschodniej – z drogi wokół Orawskiego Podzamcza najstarsza część – górny zamek, to wysoka, smukła budowla idealnie wkomponowana w skałę, sprawia  wrażenie całkowicie niedostępnej.

Zdjęcia: Waldemar Rusek

Zamek Orawski

Historia Zamku Orawskiego

Jak większość obronnych budowli z pogranicza zamek ma bardzo bogatą i ciekawą historię. Pierwsza pisana wzmianka o zamku pochodzi z roku 1267. Wtedy to przejął go król węgierski Belo IV. Na przestrzeni wieków był w posiadaniu wielu królów i możnowładców, którzy w różny sposób o niego dbali. W 1556 roku przeszedł w ręce rodziny Thurzonów, którzy przeprowadzili jego rozbudowę i dzięki którym zawdzięcza swój dzisiejszy wygląd. Po wygaśnięciu męskiej linii Turzonów zamek stał się współwłasnością ziemską (tzw. komposesorat) siedmiu córek Jerzego V Turzo, administrowaną przez mianowanych zarządców.
W 1800 roku wybuchł tutaj pożar, który dokonał tak dużych zniszczeń, że zamek nie nadawał się do mieszkania. W zrujnowanej budowli urządzono więc więzienie, m.in. osadzono tu wielu zbójników tatrzańskich.

W 1868 roku więzienie zostało zlikwidowane, natomiast w zamku urządzono muzeum – było to jedno z pierwszych muzeów na Słowacji.
Podjęto kilkukrotnie działania odbudowy i prace renowacyjne budowli, które były przerywane przez I jak i II wojnę światową. Prace wznowiono po II wojnie światowej, wtedy też zamek przeszedł w pełni na własność państwa. Obecnie pełni rolę muzeum, znajdują się tu ekspozycje przyrodnicza, etnograficzna oraz archeologiczna. Od roku 2016 w odrestaurowanych pomieszczeniach Pałacu Thurzo otwarto wystawę poświęconą kolekcjom biżuterii i dzieł sztuki rodzin szlacheckich działających na Zamku Orawskim.

Zamek Orawski

Ciekawostki o Orawskim Zamku

Znajduje się tutaj studnia, która została wydrążona w litej skale na głębokość ponad 90 metrów. W podobnym Zamku w Niedzicy również na skale i długo zajmowanym przez węgierskie rody studnia wydrążona jest w skale na głębokość 60,5 m.
Statystyki na słowackiej stronie zamku podają, że w zamku jest 155 pokoi, 754 schodów, a muzeum odwiedza rocznie ponad 18o 000 osób.

Zamek Orawski

Zamek Orawski – informacje praktyczne

Dojazd
Zamek znajduje się w miejscowości Orawskie Podzamcze, niedaleko granicy Polski. Z Krakowa najlepiej dojechać przez Chyżne – ok. 140 km i ok. 2 h, z Katowic to ok. 150 km, z Zakopanego ok. 62 km.

Godziny otwarcia – zamek można zwiedzać codziennie, ale Mała i Wielka Trasa odstępne są tylko w okresie od 1.5 – 31.10. Godziny otwarcia są różne w zależności od miesiąca.
Szczegółowe informacje: https://www.oravskemuzeum.sk/expozicie/oravsky-hrad/otvaracie-hodiny/#article-content

Uwaga – w kwietniu zamek nie jest dostępny do zwiedzania.

Bilety – można kupić w kasie w Centrum Informacji Orawskiego Zamku. Dzieci poniżej 6-go roku życia wchodzą za darmo. Cena biletu zależy od wybranej trasy, wynosi od 5 € do 10 € (ceny 2020 rok).
Cennik: https://www.oravskemuzeum.sk/expozicie/oravsky-hrad/cennik/#article-content

Dodatkowo musimy zapłacić za możliwość robienia zdjęć i za filmowanie.

Trasy do zwiedzania (3 trasy)
– Główna Trasa (A) – Dolny Zamek, Średni Zamek, Górny Zamek – Cytadela. Trasa dostępna cały rok, czas zwiedzania ok. 1,5 h.
– Mała Trasa (B) – skarbiec, kaplica św. Michała, sala zamkowa. Trasa dostępna 1.05 – 31.10.
– Wielka Trasa (wersja A+B) – umożliwia zwiedzanie całego zamku, trasa dostępna 1.05 – 31.10. Czas zwiedzania – 2:15 h.
Warto pobrać na telefon komórkowy aplikację „Zamek Orawski”, jest to audioprzewodnik w 6 wersjach językowych: więcej inf.: https://www.oravskemuzeum.sk/orava-castle-audioguide/.

Zwiedzanie z przewodnikiem – po słowacku lub po angielsku. Zwiedzanie z przewodnikiem polskojęzycznym wymaga wcześniejszej rezerwacji, usługa dostępna jest tylko dla grup zorganizowanych.

Zamek Orawski

Zamek Orawski

 

Zamek OrawskiZamek OrawskiZamek OrawskiOrawskie Podzamcze

Przy okazji wycieczki na Orawski Zamek warto zobaczyć również Orawskie Podzamcze, jest to jedna z najstarszych miejscowości na Orawie. Jej rozwój jest ściśle związany z zamkiem – mieszkańcy byli zatrudnieni jako służba,  rzemieślnicy itp. W XVII w. Podzamcze było centrum administracyjnym i handlowym Orawy. W pożarze, który miał miejsce w 1800 r. ucierpiał nie tylko zamek, spłonęła też spora część Podzamcza. Niestety, nie udało się odbudować wielu historycznych budynków. Obecnie warto tu zobaczyć:
– budynek dawnej prefektury komposesoratu orawskiego – powstał w 1797 jako obiekt barokowy, obecnie ma klasycystyczną elewację. Urządzane są tutaj wystawy,
– kościół św. Jana Nepomucena (XIX w.),
– kolumnę św. Jana Nepomucena z początku XIX wieku,
– historyczną zabudowę centrum miejscowości.
W Orawskim Podzamczu znajduje się również Muzeum Szlacheckich Powozów i Sań (Múzeum šľachtických kočiarov a saní ). Jest to największa tego typu kolekcja na Słowacji, znajduje się tu 21 powozów luksusowych i eleganckich, miejskich i myśliwskich oraz sań. Strona muzeum, galeria zdjęć powozów: http://muzeumkociarov.sk/index.php?page=fotogaleria

Orawskie PodzamczeOrawskie PodzamczeOrawskie PodzamczeOrawskie Podzamcze

Orawskie Podzamcze