Żar w Beskidzie Małym to bardzo ciekawa i nietypowa góra – na jej szczycie znajduje się bowiem ogromne „jezioro” – jest to zbiornik elektrowni szczytowo-pompowej – najwyżej w Polsce położony zbiornik wodny tego typu. Równocześnie góra Żar jest bardzo atrakcyjna widokowo i turystycznie, jest popularnym miejscem rekreacji i sportu – wyjeżdża tu kolejka linowo-terenowa, znajdują się tutaj m.in. narciarskie trasy zjazdowe, trasy downhilowe oraz platforma startowa paralotniarzy. Z Żaru można wybrać się na górską wycieczkę wokół Międzybrodzia Żywieckiego, zobaczymy ładne panoramy Beskidu Małego, Żywieckiego i Śląskiego, a nawet słowacką Małą Fatrę.

Kraj: Polska Ławeczka pod szczytem Kiczery (827 m) z widokiem na otoczenie Jeziora Żywieckiego
Rejon: Beskid Mały
Punkt wyjścia (powrotu): Międzybrodzie Żywieckie
Suma wzniesień: 440 m
Długość trasy: 13,7 km
Czas wyprawy (sam przemarsz): 4:40 h ,zimą czas przejścia jest znacznie dłuższy – jest to całodzienna wycieczka
Trudności: przy dobrych warunkach pogodowych brak trudności. Po dużych opadach śniegu należy uważać na połamane lub obciążone śniegiem drzewa i gałęzie. Po świeżych opadach śniegu, przy nieprzetartych szlakach, należy się liczyć z trudnościami i dłuższym czasem wędrówki.
Do podanych parametrów wycieczki należy doliczyć jeszcze przejazd kolejką na górę Żar.

Trasa: Międzybrodzie Żywieckie – wyjazd kolejką na Żar – Kiczera – Przeł. Isepnicka – Przeł. Przysłop Cisowy – Jaworzyna – Polana Kowalówka – Kościelec – Międzybrodzie Żywieckie

Mapa online: Beskid Mały

Góra Żar i pętla wokół Międzybrodzia Żywieckiego - mapa trasy

Góra Żar i pętla wokół Międzybrodzia Żywieckiego – trasa wycieczki

Do Międzybrodzia Żywieckiego najlepiej dojechać jest np. z Bielska Białej przez Żywiec lub przez Kozy. Z głównej drogi prowadzącej wzdłuż jezior Międzybrodzkiego i Żywieckiego przejeżdżamy na drugą stronę jeziora do Międzybrodzia Żywieckiego. Główna droga prowadzi nas w górę, aż do dolnej stacji kolei linowo-terenowej, gdzie znajdują się liczne parkingi (wszystkie płatne). Po wykupieniu biletów wjeżdżamy kolejką na górę Żar.

Kolejka funkcjonuje od 2004 r., ma 1300 m długości, na górę wyjeżdża w 5,5 minuty. Należy do Polskich Kolei Linowych S.A.
Godziny otwarcia, cennik i inne przydatne informacje: PKL-GÓRA ŻAR

Górna stacja kolejki znajduje się pod samym wałem zbiornika wodnego elektrowni szczytowo – pompowej Porąbka Żar. Na górze jest tor saneczkowy, ale też m.in. restauracja i punkty gastronomiczne.
Góra Żar to mekka paralotniarzy, odbywają się tutaj loty komercyjne.
Z tarasu pod zbiornikiem możemy podziwiać piękną panoramę Beskidu Żywieckiego, Śląskiego, Małego, a nawet Małej Fatry na Słowacji.

Panorama z górnej stacji kolejki na Górze Żar: w Beskidzie Żywieckim Pilsko (1557 m), Munczolik (1356 m), Palenica (1339 m), Romanka (1366 m), Rysianka (1322 m), Boraczy Wierch (1244 m), Jaworzyna (1173 m), Wielka Racza (1236 m), na horyzoncie Wielka Fatra z Wielkim Rozsutcem (1610 m), a w dole Jezioro Żywieckie, w Beskidzie Śląskim pasmo od Baraniej Góry (1220 m) po Skrzyczne (1257 m), w Beskidzie Małym Czupel (933 m), Magórka Wilkowicka (909 m), Sokołówka (853 m), Gaiki (808 m), Groniczki (833 m), Chrobacza Łąka (828 m)

Panorama z górnej stacji kolejki na Górze Żar: w Beskidzie Żywieckim Pilsko (1557 m), Munczolik (1356 m), Palenica (1339 m), Romanka (1366 m), Rysianka (1322 m), Boraczy Wierch (1244 m), Jaworzyna (1173 m), Wielka Racza (1236 m), na horyzoncie Wielka Fatra z Wielkim Rozsutcem (1610 m), a w dole Jezioro Żywieckie, w Beskidzie Śląskim pasmo od Baraniej Góry (1220 m) po Skrzyczne (1257 m), w Beskidzie Małym Czupel (933 m), Magórka Wilkowicka (909 m), Sokołówka (853 m), Gaiki (808 m), Groniczki (833 m), Chrobacza Łąka (828 m)

Widok spod zbiornika wody na Żarze (761 m) w kierunku północnym: Gaiki (808 m), Groniczki (833 m), Chrobacza Łąka (828 m), Bujakowski Groń 9749 m), w dole fragment Jeziora Międzybrodzkiego i Jezioro Czaniec

Widok spod zbiornika wody na Żarze (761 m) w kierunku północnym: Gaiki (808 m), Groniczki (833 m), Chrobacza Łąka (828 m), Bujakowski Groń 9749 m), w dole fragment Jeziora Międzybrodzkiego i Jezioro Czaniec

Z górnej stacji kolejki ruszamy czerwonym i zielonym szlakiem, które wąską ścieżką trawersują umocnienia zbiornika wodnego od strony południowej. W 15 min. przechodzimy na drugą stronę zbiornika, zielone znaki podążają w dół za asfaltową drogą, a my idziemy dalej prosto drogą szutrową. Czerwony szlak skręca ostro w lewo i wspina się kilkadziesiąt metrów w górę do kapliczki.

Widok z Żaru na grań Jaworzyny (861 m)

Widok z Żaru na grań Jaworzyny (861 m)

Ścieżka prowadzi dalej granią prosto na szczyt Kiczery (827 m). Od zachodniej strony, którą podchodzimy wierzchołek jest zalesiony, więc na podziwianie widoków dobrze zatrzymać się na skraju drzew, jest tu nawet widokowa ławeczka. A panorama z tego miejsca jest faktycznie piękna!

Ławeczka pod szczytem Kiczery (827 m) z widokiem na otoczenie Jeziora Żywieckiego

Ławeczka pod szczytem Kiczery (827 m) z widokiem na otoczenie Jeziora Żywieckiego

Panorama spod szczytu Kiczery (827 m): od lewej otoczenie Wielkiej Raczy (1236 m) w Beskidzie Żywieckim, pasmo od Baraniej Góry (1220 m) po Skrzyczne (1257 m) w Beskidzie Śląskim, otoczenie Jeziora Międzybrodzkiego w Beskidzie Małym: Czupel (933 m), Magórka Wilkowicka (909 m), Sokołówka (853 m), Gaiki (808 m), Groniczki (833 m), Chrobacza Łąka (828 m), nad nimi widoczny jest szczyt Magury (1109 m) i Klimczoka (1117 m) w Beskidzie Śląskim. Poniżej na wprost zbiornik wodny elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar na szczycie Żaru (761 m)

Panorama spod szczytu Kiczery (827 m): od lewej otoczenie Wielkiej Raczy (1236 m) w Beskidzie Żywieckim, pasmo od Baraniej Góry (1220 m) po Skrzyczne (1257 m) w Beskidzie Śląskim, otoczenie Jeziora Międzybrodzkiego w Beskidzie Małym: Czupel (933 m), Magurka Wilkowicka (909 m), Sokołówka (853 m), Gaiki (808 m), Groniczki (833 m), Chrobacza Łąka (828 m), nad nimi widoczny jest szczyt Magury (1109 m) i Klimczoka (1117 m) w Beskidzie Śląskim. Poniżej na wprost zbiornik wodny elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar na szczycie Żaru (761 m)

Przechodzimy kilkadziesiąt t metrów w górę i stajemy na szczycie Kiczery. Znajduje się tutaj wiata turystyczna, palenisko, grill i tablice informacyjne. Jest to bardzo dobre miejsca np. piknik.

Wiata turystyczna i palenisko z grillem na szczycie Kiczery (827 m)

Wiata turystyczna i palenisko z grillem na szczycie Kiczery (827 m)

Sprzed wiaty otwiera się kolejna szeroka panorama, tym razem w kierunku północno-wschodnim. Zobaczymy stąd sporą część Beskidu Małego – od Bukowskiego Gronia, aż po Potrójną.

Widok ze szczytu Kiczery (827 m) na Beskid Mały: od Bukowskiego Gronia (767 m) - od lewej, po Potrójną (883 m)

Widok ze szczytu Kiczery (827 m) na Beskid Mały: od Bukowskiego Gronia (767 m) – od lewej, po Potrójną (883 m)

Widok ze szczytu Kiczery (827 m) na Beskid Mały: od Bukowskiego Gronia (767 m) - od lewej, po Potrójną (883 m)

Widok ze szczytu Kiczery (827 m) na Beskid Mały: od Bukowskiego Gronia (767 m) – od lewej, po Potrójną (883 m)

Po odpoczynku ze szczytu schodzimy leśną drogą miejscami stromo w dół na Przełęcz Isepnicką (698 m). Spotykamy tu zielony szlak, którym możemy skrócić naszą wycieczkę i zejść bezpośrednio w dół Doliną Isepnicy do Międzybrodzia Żywieckiego – 0:55 h. Dojście na przełęcz od górnej kolejki na górze Żar ma długość 3 km, sam przemarsz zajmie nam ok. 1 h.

Widok z Przełęczy Isepnickiej (698 m)

Widok z Przełęczy Isepnickiej (698 m)

Z przełęczy ruszamy dalej za czerwonym szlakiem (przez kilkadziesiąt metrów towarzyszą nam jeszcze zielone znaki, zanim skręcą w dół w kierunku Międzybrodzia Żywieckiego).
Szutrowa droga wznosi się trawersując zbocza Cisowej Grapy. Gdzieniegdzie odsłaniają się widoki na Kiczerę, Górę Żar i Czupel (933 m).

Widok na Kiczerę (827 m) znad Przełęczy Isepnickiej (698 m)

Widok na Kiczerę (827 m) znad Przełęczy Isepnickiej (698 m)

Droga wyprowadza nas na zalesioną przełęcz, gdzie znaki czerwone skręcają leśną wąską ścieżką w lewo. Na wprost w górę prowadzi droga którą ewentualnie bez znaków możemy przejść pod szczytem Wielkiej Cisowej Grapy na Przełęcz Cisową, ale ominęlibyśmy wtedy ciekawe miejsce.

Droga bez znaków na Wielką Cisową Grapę (853 m)

Droga bez znaków na Wielką Cisową Grapę (853 m)

Szlak obniża się lekko i po kilkudziesięciu metrach stajemy przy ruinach kamiennego szałasu – z tablic informacyjnych dowiadujemy się, że jest to osobliwość etnograficzna na skalę całych Karpat.

Pozostałości kamiennego szałasu pod Wlk. Cisową Grapą

Pozostałości kamiennego szałasu pod Wlk. Cisową Grapą

Szlak omija trawersem Wielką Cisową Grapę i po lekkim podejściu wyprowadza nas na Przełęcz Przysłop Cisowy (795 m). W tym miejscu zmieniamy kolor szlaku i dalej będziemy poruszać się za znakami niebieskimi – w kierunku Jaworzyny.

Wygodną, prawie poziomą drogą leśną trawersujemy zbocza góry o nazwie Maleckie (844 m). Pomiędzy drzewami możemy dostrzec panoramę odległych tatrzańskich szczytów, które przy dobrej widoczności imponująco wystają sponad beskidzkich grzbietów. Wchodzimy na obszar Natura 2000, po lewej stronie znajduje się rezerwat przyrody „Szeroka”.

Przechodzimy przez Przełęcz Cisową (805 m) i zaczynamy długie podejście w kierunku Jaworzyny (861 m). Droga prowadzi zalesioną granią, ale co jakiś czas między drzewami zobaczymy efektowne widoki – po lewej szczyt Pilska, po prawej widok na Jezioro Międzybrodzkie i otaczające go góry Beskidu Małego, a na horyzoncie Skrzyczne i Klimczok.

Niebieski szlak przebiega na Przełęczy Cisowa (805 m)

Niebieski szlak przebiega na Przełęczy Cisowa (805 m)

Podejście niebieskim szlakiem na Jaworzynę (861 m)

Podejście niebieskim szlakiem na Jaworzynę (861 m)

Szczyt Pilska widoczny w prześwicie drzew

Szczyt Pilska widoczny w prześwicie drzew

Widok z grani koło Jaworzyny (861 m) na Jezioro Międzybrodzkie i Grupę Magurki Wilkowickiej, na horyzoncie - Skrzyczne (1257 m) i Klimczok (1117 m)

Widok z grani koło Jaworzyny (861 m) na Jezioro Międzybrodzkie i Grupę Magurki Wilkowickiej, na horyzoncie – Skrzyczne (1257 m) i Klimczok (1117 m)

Po ok. 1 h marszu z Przełęczy Przysłop Cisowy stajemy na szczycie Jaworzyna (861 m), który jest w całości zalesiony (brak widoków). Możemy tu chwilę odpocząć na ławeczkach i przy drewnianym stole.

Miejsce na relaks na szczycie Jaworzyny (861 m)

Miejsce na relaks na szczycie Jaworzyny (861 m)

Schodzimy dalej niebieskim szlakiem i zaraz poniżej szczytu po prawej stronie otwiera się piękna panorama – widać Skrzyczne, Klimczok, Czupel i Magurkę Wilkowicką, Sokołówkę, Gaiki, Groniczki i Chrobaczą Łąkę.
Przy szlaku mijamy fantazyjnie splecione ze sobą pnie drzew.

Widok z grani Jaworzyny (861 m) na Skrzyczne (1257 m), Klimczok (1117 m), Czupel (933 m) i Magurkę Wilkowicką (909 m) i Sokołówkę (853 m)

Widok z grani Jaworzyny (861 m) na Skrzyczne (1257 m), Klimczok (1117 m), Czupel (933 m) i Magurkę Wilkowicką (909 m) i Sokołówkę (853 m)

Widok z grani Jaworzyny (861 m) na Skrzyczne (1257 m), Klimczok (1117 m), Czupel (933 m) i Magurkę Wilkowicką (909 m), Sokołówkę (853 m), Gaiki (808 m), Groniczki (833 m), Chrobaczą Łąkę (828 m)

Widok z grani Jaworzyny (861 m) na Skrzyczne (1257 m), Klimczok (1117 m), Czupel (933 m) i Magurkę Wilkowicką (909 m), Sokołówkę (853 m), Gaiki (808 m), Groniczki (833 m), Chrobaczą Łąkę (828 m)

Droga obniża się łagodnie, aż do niewybitnego szczytu Kościelec, a poniżej schodzimy do skrzyżowania szlaków pod Kościelcem (711 m). Skręcamy w prawo i razem z żółtymi znakami schodzimy ostro w dół z grani w kierunku zachodnim. Mijamy obudowane kamieniami źródełko, a niżej na polanie – ciekawą drewnianą  figurkę świątka.

Zejście z Jaworzyny (861 m) na Kościelec

Zejście z Jaworzyny (861 m) na Kościelec

Droga wyprowadza nas na polanę Kowalówka, gdzie znajduje się kilka ławek, palenisko i grill. Jest to dobre miejsce na odpoczynek i podziwianie widoków – Jeziora Żywieckiego i grani Beskidu Śląskiego – od Baraniej Góry po Skrzyczne. 80 m w bok od polany w lesie znajduje się mogiła żołnierska z 1883 r. (dojście bez znaków).

Polana Kowalówka z widokim na Jezioro Żywieckie i Skrzyczne

Polana Kowalówka z widokiem na Jezioro Żywieckie i Skrzyczne

Mogiła żołnierza z 1883 r (80 metrów obok Polany Kowalówka)

Mogiła żołnierza z 1883 r (80 metrów obok Polany Kowalówka)

Polana Kowalówka z widokim na Jezioro Żywieckie i Skrzyczne

Polana Kowalówka z widokiem na Jezioro Żywieckie i Skrzyczne

Z polany schodzimy szeroką, stromą drogą do rozwidlenia szlaków w miejsce o nazwie Las Czarnoci. Niebieski szlak biegnie prosto w dół, a my skręcamy w prawo do Międzybrodzia Żywieckiego.

Ścieżka prowadzi cały czas przez las czasami odsłaniając widok w kierunku Skrzycznego i Klimczoka, a w dole rzeki Soły. Droga dwoma stromymi zakosami sprowadza nas na dno doliny potoku Głęboki. Przy szutrowej, a dalej asfaltowej drodze znajduje się drewniana turystyczna wiata.

Widok z żółtego szlaku na dolnę Soły oraz na Skrzyczne (1257 m) i Klimczok (1117 m)

Widok z żółtego szlaku na dolinę Soły oraz na Skrzyczne (1257 m) i Klimczok (1117 m)

Wiata turystyczna przy drodze leśnej w dolinie potoku Głęboki

Wiata turystyczna przy drodze leśnej w dolinie potoku Głęboki

W miejscu, gdzie zaczyna się asfaltowa droga, w prawo odbiega czarny szlak w kierunku Czernichowa, a my dalej za żółtymi znakami asfaltem schodzimy w dół, aż na brzeg Jeziora Międzybrodzkiego. Tu przy kościele skręcamy w prawo i za główną drogą podchodzimy w górę Międzybrodzia Żywieckiego, aż do parkingów przy dolnej stacji kolejki linowo-terenowej, gdzie rozpoczęliśmy wycieczkę. Trasę od kościoła do parkingów – 2,2 km – możemy przejechać autobusem, jeżeli uda nam się trafić na odpowiedni kurs.

Tereny parkingów przed dolną stacją kolejki na górę Żar na tle Jaworzyny (861 m)

Tereny parkingów przed dolną stacją kolejki na górę Żar na tle Jaworzyny (861 m)

Elektrownia szczytowo-pompowa Porąbka-Żar

Międzybrodzie Żywieckie znajduje się nad jeziorem o tej samej nazwie. Po wybudowaniu zapór w Porąbce oraz Tresnej na rzece Sole powstały jeziora – Międzybrodzkie i Żywieckie. Na wschodnim brzegu jeziora znajduje się góra Żar (761 m), na której powstała elektrownia szczytowo-pompowa. Elektrownia Porąbka-Żar – to druga co do wielkości elektrownia szczytowo-pompowa w Polsce (po elektrowni Żarnowiec) i jedyna w kraju elektrownia podziemna mieszcząca się w Międzybrodziu Bialskim, w obrębie kaskady rzeki Soły. Elektrownia funkcjonuje od 1979 roku. Do jej zasilania na szczycie góry Żar został wybudowany zbiornik mogący pomieścić 2 310 000 m³ wody. Ma on 650 m długości oraz 250 m szerokości w najszerszym miejscu, a jego maksymalna głębokość wynosi 28 m. Jest to najwyżej w Polsce położony zbiornik wodny tego typu i ma największą wysokość tłoczenia wody – 440 m. Zbiornik oddano do użytku w 1979 r.

Zbiornik wodny elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar na szczycie Żaru (761 m)

Zbiornik wodny elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar na szczycie Żaru (761 m)

Widok spod Kiczery (827 m) na zbiornika wodny elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar na szczycie Żaru (761 m)

Widok spod Kiczery (827 m) na zbiornika wodny elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar na szczycie Żaru (761 m)

Dodatkowo góra została wykorzystana w calach rekreacyjno – turystycznych. Znajduje się tutaj kolej linowo-terenowa (taka jak na Gubałówkę), narciarska trasa zjazdowa, tor saneczkowy, platforma startowa paralotniarzy, trasy downhilowe, a na dole w Międzybrodziu Żywieckim – Lotnisko Żar przy Górskiej Szkole Szybowcowej. Przy dolnej stacji kolei działa park linowy „Trollandia”, zimą wypożyczalnia nart, serwis oraz szkółka narciarska.

Paralotniarz nad szczytem Żaru

Paralotniarz nad szczytem Żaru

Jezioro Międzybrodzkie – zbiornik zaporowy na rzece Sole, który powstał w 1937 roku, po wybudowaniu Zapory Porąbka. Jezioro zostało utworzone w celu zabezpieczenia przeciwpowodziowego. Obecnie spełnia również funkcję rekreacyjną.
Pojemność jeziora wynosi 26,6 mln m³ wody, powierzchnia 3,8 km², a długość – z północy na południe – ok. 5 km. Nad jeziorem położone są miejscowości – Międzybrodzie Bialskie i Międzybrodzie Żywieckie.

Międzybrodzie Żywieckie widziane z dolnej stacji kolejki na górę Żar (758 m)

Międzybrodzie Żywieckie widziane z dolnej stacji kolejki na górę Żar (758 m)

Jezioro Międzybrodzkie

Jezioro Międzybrodzkie – zdj. Krzysztof Rozowski

Żar i Jezioro Międzybrodzkie

Żar i Jezioro Międzybrodzkie – zdj. Krzysztof Rozowski

Jezioro Międzybrodzkie pod delikatną mgiełką, nad nim Obłaz (Kozubnik), Żar i Kiczera

Jezioro Międzybrodzkie pod delikatną mgiełką, nad nim Obłaz (Kozubnik), Żar i Kiczera – zdj. Krzysztof Rozowski

[komentarze]