Velika Planina – największa pasterska osada w górach Słowenii

Velika Planina to malowniczy, górski płaskowyż z rozległymi pastwiskami i urozmaicającymi krajobraz tradycyjnymi chatami pasterskimi. Miejsce jest ogromną atrakcją turystyczną i bardzo popularnym celem wycieczek. Można tu pospacerować, zapoznać się z historią i tradycjami słoweńskiego pasterstwa oraz skosztować specjałów regionalnej kuchni. Przede wszystkim jest to wspaniałe miejsce dla miłośników aktywnego wypoczynku – na płaskowyżu wytyczono bowiem trasy piesze i rowerowe, zimą Velika Planina zamienia się w ośrodek narciarski. Najwyższe wzniesienie to Gradišče (1666 m).
Wyróżnikiem i niejako symbolem miejsca są chaty pasterskie pokryte owalnymi gontowymi dachami, które schodzą prawie do ziemi (gont nazywa się “šinkel”). Latem zamieszkują je pasterze, którzy wypasają na płaskowyżu bydło.

Velika Planina znajduje się około 30 km na północ od Lublany. Leży w Alpach Kamnickich, ich najwyższym szczytem jest Grintovec (2558 m).

Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda”Chaty pasterskie rozsiane są po całym płaskowyżu
Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda”Velika Planina
Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda”Cały płaskowyż poprzecinany jest siatką szlaków pieszych i rowerowych

Velika Planina to aktywnie wypasany teren – największa pasterska osada w górach Słowenii
Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda”Tradycyjne pasterskie słoweńskie chaty – ich dachy schodzą prawie do ziemi

W okresie letnim, od czerwca do września, na płaskowyżu pasterze wypasają bydło. Wyrabiają również produkty mleczne, które można u nich zakupić.
Op
rócz osady pasterzy jest też osada turystyczna. Jest to obszar z największą liczbą domków, zbudowany dla turystów, a tym samym dostosowany do ich potrzeb. Osadę zaprojektował architekt Vlasto Kopač, on był też autorem pomysłu oddzielenia osady turystycznej od pasterskiej. Nowopowstałe budynki swoim stylem nawiązywały bardzo ściśle do charakteru domów pasterzy.

Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda”

Najwyższym wzniesieniem Velikiej Planiny jest Gradišče (1666 m). Znajduje się tutaj “dysk” z opisanymi alpejskimi szczytami widocznymi dookoła

Dysk z nazwami szczytów widzianych z Velikiej Planiny, zdj. Katarzyna B. „Ruda”Gradišče (1666 m) to najwyższy szczyt Velikiej Planiny
Dysk z nazwami szczytów widzianych z Velikiej Planiny, zdj. Katarzyna B. „Ruda”“Dysk” z opisanymi alpejskimi szczytami widocznymi dookoła
Velika Planina - drogowskazy na płaskowyżu, zdj. Katarzyna B. „Ruda”Velika Planina – drogowskazy na płaskowyżu
Velika Planina - drogowskazy na płaskowyżu, zdj. Katarzyna B. „Ruda”

Co warto tu zobaczyć?

–  Preskarjeva bajta (Preskar’s Hut) – można tu obejrzeć kolekcję pasterskich sprzętów (otwarta od czerwca do września). Atrakcją jest „trnič” – specjalny ser charakterystyczny dla obszaru Velika Planina. Preskar bardzo łatwo zlokalizować, jest to jedyna chata bez komina i okien.

Kościółek Matki Boskiej Śnieżnej. Obecna kaplica została przebudowana w 1988 roku, pierwotny budynek został spalony przez niemieckich żołnierzy w czasie II wojny światowej. W niedzielę odbywa się tutaj msza św., a co roku, 5 sierpnia, obchodzone jest wielkie święto związane z patronką kaplicy. Miejsce słynie także z wigilijnej pasterki.

Pensjonat Zeleni rob – znajduje się w części turystycznej, oferuje dania tradycyjnej lokalnej kuchni, m.in. „jota” (gulasz z kiełbasą i fasolą) lub „ričet” (gulasz jęczmienny z warzywami i kiełbasą) oraz bułeczki z nadzieniem serowym o nazwie “štruklji”.

Warto również skosztować tradycyjnego pasterskiego posiłku lub zakupić produkty mleczarskie wyrabiane na miejscu.

Kościółek Matki Boskiej Śnieżnej - Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda” Kościółek Matki Boskiej Śnieżnej (Marija Snezna)
Kościółek Matki Boskiej Śnieżnej - Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda” Kościółek Matki Boskiej Śnieżnej (Marija Snezna)

 

Na górze można skorzystać z usług przewodnika lub przewodniczki… (pani przewodniczka ubrana w tradycyjny ludowy strój).

Pani przewodnik na Velikiej Planinie, zdj. Katarzyna B. „Ruda”

Jak się dostać na Veliką Planinę?

Najwygodniej i najszybciej dostaniemy się na płaskowyż kolejką linową z miejscowości Kamniška Bistrica (obok kempingu Kamp Alpe).

Rozkład jazdy: http://www.velikaplanina.si/resources/files/doc/VOZNI_RED_2016_08_26_ang.pdf

Informacje dodatkowe: http://www.velikaplanina.si/Home

Kolejka linowa na Veliką Planinę
Na płaskowyż prowadzi również kilka pieszych szlaków turystycznych. Punktami wyjścia są Stahovica, Kamniška Bistrica- Kraljev Hrib i Krivčevo (wejście na górę – ok. 3 godziny).

Więcej zdjęć z Velikiej Planiny

Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda”Sielski widoczek na górze – zielone łąki i pasące się krowy na tle alpejskich szczytów
Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda”Późne lato na Planinie – zbocza pokryte są przekwitającą wierzbówką kiprzycą

Velika planina KB-30Piękne kwiaty na Velikiej Planinie
Katarzyna B. „Ruda”, autorka zdjęćKatarzyna B. „Ruda”, autorka wycieczki oraz zdjęć
Velika Planina, zdj. Katarzyna B. „Ruda”