Imponujące szczyty, przepiękne doliny, wodospady, jeziorka, klify, kaniony i wspaniałe widoki – Góry Przeklęte potrafią zachwycić!
To piękne, dzikie i do niedawna będące symbolem niedostępności pasmo leży na terenie Albanii, Czarnogóry i Kosowa.
W języku serbskim góry nazywają się „Prokletije”, w języku albańskim Bjeshkët e Nemuna, co oznacza „przeklęte góry” – odnosi się do faktu, że postrzegane są jako dzikie i nie do zdobycia. O ich charakterze może świadczyć fakt, że pierwszego wejścia na najwyższy szczyt – Maja e Jezercës (2694 m) dokonano dopiero w 1929 r.!

Góry Przeklęte to świetny kierunek dla amatorów przygód – trekkingu i kilkudniowych górskich wypraw pieszych, rowerowych i samochodowych, ale jest tu też dużo łatwych miejsc spacerowych i miejsc widokowych dostępnych praktycznie dla każdego.
Można również skorzystać z gotowych propozycji lokalnych firm turystycznych.

Theth - Góry PrzeklęteOd kilku lat Albania jest bardzo popularną destynacją turystyczną, coraz częściej eksplorowane są również Góry Przeklęte właśnie od strony albańskiej. Celem ambitniejszych turystów jest przede wszystkim szczyt Maja e Jezercës, ale w regionie znajduje się sporo atrakcyjnych i widokowych miejsc dostępnych praktycznie dla każdego. Na pewno warto zobaczyć 2 główne doliny – Dolinę Valbone i Dolinę Theth, które chociaż sąsiadują ze sobą, mają odmienny charakter.

Góry Przeklęte mapa
Dolina oraz wieś Valbone jest jednym z najważniejszych i najszybciej rozwijających się ośrodków turystycznych w Albanii – widać to np. po nowej zabudowie – wiele pensjonatów standardem (oraz ceną) nie odbiega od znanych nam z Alp! Przez całą dolinę prowadzi nowa asfaltowa szosa, wzdłuż której powstaje infrastruktura turystyczna. Natomiast Dolina Theth, pomimo postępującej szybko komercjalizacji, ma jeszcze wciąż bardzo naturalny charakter, wioska Theth do dziś pozostaje jednym z najbardziej odizolowanych miejsc w Europie.
Zarówno Valbone, jak i Theth są dobrym punktem wyjścia na górskie szlaki, z Valbony prowadzi najkrótsza trasa na najwyższy szczyt pasma – Maja e Jezercës.
Obie doliny objęte są ochroną parków narodowych – w 1996 r. utworzono Park Narodowy Doliny Valbone (alb. Parku Kombëtar i Luginës se Valbonës) oraz Park Narodowy Theth (alb. Parku Kombëtar i Thethit).
Najkrótsza droga z Doliny Valbone do Doliny Theth wiedzie przez przełęcz Qafa Valbonës, prowadzi tędy szlak pieszy, do przejścia mamy 12 km. Jeśli jednak chcemy przejechać samochodem z jednej doliny do drugiej, musimy objechać całe Góry Przeklęte – najszybciej płynąc promem przez Jezioro Koman (polecamy!).
Albańczycy słyną z ogromnej gościnności i życzliwości, ale w popularnych turystycznie miejscach, gdzie następuje bardzo szybka komercjalizacja, nie zawsze można się z nią spotkać.

Góry Przeklęte – co warto zobaczyć

Dolina Valbone

Dolina dostępna jest od strony północnej, od Bairam Curri, ma typowo alpejski charakter – głęboko wciętą dolinę otaczają wysokie skalne szczyty. Jest to oprócz wybrzeża jeden z najważniejszych i najszybciej rozwijających się ośrodków turystycznych w Albanii. Przez całą dolinę prowadzi nowa asfaltowa szosa, wszędzie powstają nowe pensjonaty i hotele i nie brakuje bogatej oferty turystycznej – wybór od komfortowego hotelu po pole namiotowe, wszystko zależy od cen, które również przypominają alpejskie. Bez problemów porozumiemy się tu po angielsku. Jak to w Albanii – znajdziemy tu również niedokończone lub porzucone budynki, a nawet słynne schrony z lat 70-tych.

Dolina Valbone

Dolina Valbone

Dolina Valbone

Kemping w Dolinie Valbone, nocleg kosztuje 5

Valbone objęta jest ochroną Parku Narodowego Doliny Valbone, który nazywany jest klejnotem Albanii. Większość powierzchni parku, bo aż 89% stanowią lasy, są one siedliskiem wielu cennych gatunków flory i fauny – zamieszkują go m.in. rysie, niedźwiedzie brunatne, kozice, z ptaków – orzeł przedni, sokoły, jastrzębie, kilka gatunków sów.
W Dolinie znajdują się 4 wioski: Rragam, Valbone, Dragobi i Çerem. Z końca doliny, ze wsi Rragam prowadzą szlaki trekkingowe:
– do wsi Theth (trzeba przejść przez przełęcz Qafa Valbonës o wysokości 1795 m),
– na szczyt Maja Jezercë (2694 m) najwyższy szczyt Alp Albańskich.

Wieś Cerem – z widokiem na Dolinę Valbone

Popularnym celem wycieczek pieszych, rowerowych oraz amatorów off-roadu jest Cerem oraz tereny powyżej wsi – czekają nas tam  wspaniałe widoki na Góry Przeklęte.

Cerem

Drogowskazy do wioski Cerem z Valbone

Cerem

Dolina Valbone – widok z Cerem

Cerem

“Kawiarnia” w Cerem, można się tu napić kawy, właściciel oferuje też pyszne sery

 

 

 

Cerem

Sieć dróg w Górach Przeklętych – idealne miejsce na off-road

Góry Przeklęte

Szczyt Maja Isuf Denes (2243 m) – na górę nie ma szlaku, ale prowadzą liczne ścieżki pasterskie

Góry Przeklęte

Góry Przeklęte i pasmo Maja Jezercë – widok spod szczytu Maja Isuf Denes (2243 m)


Odpoczynek nad rzeką Valbone

Valbone to najdłuższa rzeka w Alpach Albańskich, ma 50,6 km długości. Rzeka ma swój początek na południowych stokach Maja Jezercë, przepływa przez dolinę Valbone i wpada do rzeki Drin. Jest to jedna z najczystszych rzek w kraju.

Rzeka Valbone

Rzeka Valbone ma piękny szmaragdowy kolor

Rzeka Valbone

Rzeka Valbone to jedna z najczystszych rzek w kraju

 


Dolina Theth

Głęboka, wąska dolina, otoczona ze wszystkich stron imponującymi surowymi skałami dwutysięczników ma bardzo naturalny i dziki charakter. Dostępna jest do strony Szkodry, prowadzi do niej droga, przejechanie której samo w sobie jest dużym wyzwaniem, ale też atrakcją. Z roku na rok droga jest poprawiana i modernizowana, może więc wkrótce do samego Theth doprowadzony zostanie asfalt.
W dolinie, wzdłuż rzeki Thethi, utworzono Park Narodowy Theth do ochrony regionu o wybitnych walorach przyrodniczych oraz z cennym dziedzictwem kulturowym i historycznym.  Występuje tu sporo form krasowych, m.in. Kanion Grunas, tutaj też znajduje się szczyt Maja e Arapit (2217 m), której południowa ściana ma 800 metrów wysokości i uważana jest za najwyższą ścianę skalną na Bałkanach.

Park Narodowy Theth

Park Narodowy Theth (alb. Parku Kombëtar i Thethit)

Wioska Theth

Osada znajduje się w centrum Parku Narodowego Theth, została założona ok. 350 lat temu, jako schronienie prześladowanej w Albanii ludności katolickiej. Do dziś pozostaje jednym z najbardziej odizolowanych miejsc w Europie. Popularność Gór Przeklętych wpływa na rozwój turystyki także w tym rejonie, widać tu szybką komercjalizację – wiele mieszkańców oferuje noclegi, wyżywienie, znajdują się tu pola namiotowe, restauracyjki i kawiarnie, sklep spożywczy oraz centrum informacji turystycznej, kursują też liczne busy na trasie Szkodra – Theth.

Rzeka Thethi

Rzeka Theth

Theth

Busy kursujące na trasie Szkodra – Theth

Theth – co zobaczyć

Największą atrakcją wsi jest jej otoczenie potężnymi górami i świadomość bycia „na końcu świata”. Ale są też miejsca, które warto zobaczyć:
Wodospad Grunas (lub Grunasi) – mający ok. 30 metrów wysokości, dojdziemy do niego w ok. 45 minut od centrum Theth.
Kościółek katolicki z 1892 roku, z prostą kamienną konstrukcją pokrytą drewnianym gontem. W czasach komunizmu strawił go częściowo pożar, służył też jako klinika położnicza. W latach 90-tych ubiegłego wieku został wyremontowany i znów jest najważniejszym i często odwiedzanym budynkiem w Theth.
„Wieża odosobnienia” (Nikoll Koçeku), która była budynkiem mieszkalnym przypominającym wieżę obronną z małymi okienkami, a służyła często jako schronienie dla całej rodziny przed zemstą lokalnej społeczności w myśl zasady “śmierć za śmierć” za popełnienie przestępstwa przez jednego z członków rodu. Z wieży można było korzystać jedynie przez 15 dni, do tego czasu zwaśnione strony musiały dojść do porozumienia na podstawie wyroku starszyzny wsi.

Kościół w Theth

Kościółek katolicki z 1892 roku, najważniejszy i często odwiedzany budynek w Theth

W dolinie znajduje się jedna z największych atrakcji regionu, mianowicie jezioro “Niebieskie Oko”. Z Theth dojdziemy tam pieszo – ok. 2:45 h, można też podjechać samochodem do wsi Nderlysaj, skąd pozostaje jeszcze 1 godzina pieszo. Trzeba jednak mieć na uwadze, że droga która tam prowadzi została wykuta w skale,  jest bardzo wąska, nadaje się wyłącznie dla samochodów o wysokim zawieszeniu.

Nderlysaj - zabytkowy, wciąż działający młyn wodny

Nderlysaj – rekonstrukcja zabytkowego młyna wodnego. Młyn wciąż działa, korzystają z niego mieszkańcy

Niebieskie Oko” – małe jeziorko powstałe w kamiennej niecce o średnicy kilkunastu metrów, do której dużą struga wpada wodospad. Woda ma przepiękny szafirowy kolor i jest lodowata, pomimo niskiej temperatury znajdują się śmiałkowie, którzy decydują się na kąpiel.
Bardzo atrakcyjna jest też ścieżka prowadząca od Ndërlysa, przechodzi ona przez próg skalny, którym w wyniku erozji powstały piękne oczka wodne i wodospady.

Nderlysaj

Nderlysaj – tu zaczyna się ścieżka prowadząca do wodospadu “Niebieskie Oko”

 

Fantazyjne kształty klifu w Nderlysaj

Fantazyjne kształty w progu skalnym w Nderlysaj

Widok na wodospad "Niebieskie Oko"

W głębi widoczne jeziorko “Niebieskie Oko”, jest tu też “plenerowa” kawiarnia

Wodospad "Niebieskie Oko"

Jeziorko “Niebieskie Oko” – woda ma przepiękny szafirowy kolor i jest lodowata, ale pomimo niskiej temperatury znajdują się śmiałkowie, którzy decydują się na kąpiel 🙂

Droga do Theth – emocjonująca podróż do serca Gór Przeklętych

Dolina Theth dostępna jest do strony Szkodry, prowadzi do niej droga, której przejechanie samo w sobie jest dużym wyzwaniem, ale też atrakcją. Ze Szkodry drogą nr SH1 jedziemy w kierunku Czarnogóry, następnie skręcamy w miejscowości Koplik w drogę SH21, którą dojeżdżamy do wsi Bogë położonej w głębokiej dolinie otoczonej górami sięgającymi już powyżej 2000 m n.p.m. Stromym podjazdem nowo wybudowanej drogi wyjeżdżamy na przełęcz Qafa Buni i Thores, na wysokość 1685 m. Znajduje się tu niewielki parking (tutaj też kończy się asfalt), w kierunku północnym otwierają się pierwsze widoki na Dolinę Theth. Dalsza droga nadaje się wyłącznie dla aut o podwyższonym zawieszeniu i najlepiej napędzie 4×4, co nie przeszkadza, że spotkamy tu również najzwyklejsze samochody osobowe. Droga jest bardzo wąska, w większości na szerokość jednego auta, trzeba się więc liczyć z koniecznością cofania się do miejsca, gdzie uda się ominąć z nadjeżdżającym z przeciwka pojazdem, a wbrew pozorom panuje tu spory ruch.

Droga do Theth

Droga do Theth – na przełęcz Qafa Buni i Thores, na wysokość 1685 m prowadzi asfaltowa, wygodna droga

Droga do Theth - wąska, bez barier ochronnych to propozycja wyłącznie dla aut o podwyższonym zawieszeniu

Droga do Theth – odcinek od przełęczy Qafa Buni i Thoresdo to propozycja dla aut o podwyższonym zawieszeniu

Droga do Theth

Droga do Theth jest bardzo wąska, w większości na szerokość jednego auta, trzeba się liczyć z koniecznością cofania się do miejsca, gdzie uda się ominąć z nadjeżdżającym z przeciwka pojazdem, a wbrew pozorom panuje tu spory ruch

Po drodze mijamy kilka punktów widokowych, z których można podziwiać wspaniałe wysokogórskie panoramy. Na jednym z nich znajduje się skalny monument Edith Durham, brytyjskiej artystki i antropologa, która relacjonowała życie w Albanii w początkach XX wieku.

Pomnik Mary Edith Durham na drodze do Theth

Mary Edith Durham (1863 – 1944) – brytyjska artystka, pisarka, podróżniczka i antropolog. Zafascynowana Bałkanami, głównie Albanią, była rzeczniczką jedności i niepodległości Albańczyków. Napisała m.in. książkę „Wysoka Albania” – portret społeczno-obyczajowy plemion północnej Albanii. W uznaniu jej zasług została odznaczona Orderem Skanderbega – jest to odznaczenie państwowe Republiki i Królestwa Albanii

 

Na dnie doliny przejeżdżamy przez betonowy most na potoku Theth i jesteśmy w centrum Wsi. Miejsce to nie ma charakteru zwartej zabudowy, a raczej pojedynczych domów porozrzucanych w różnych punktach doliny połączonych szutrowo-kamienistą drogą. Wbrew pozorom funkcjonują tu restauracje, pensjonaty, wszystkie budynki są zelektryfikowane, jest zasięg telefonów komórkowych.
Wielu turystów dociera do Theth busami, które kursują ze Szkodry.
Z roku na rok droga jest poprawiana i modernizowana, prawdopodobnie więc wkrótce i do samego Theth doprowadzony zostanie asfalt.

Theth

Theth – największą atrakcją wsi jest jej otoczenie potężnymi górami i świadomość bycia „na końcu świata”

 

Z Doliny Valbone do Doliny Theth można przejść przez przełęcz Qafa Valbonës – jest to najkrótsza droga, szlak ma 12 km. Jeśli jednak chcemy przejechać samochodem z jednej doliny do drugiej, musimy objechać całe Góry Przeklęte – najszybciej dostaniemy się tam płynąc promem samochodowym przez Jezioro Koman (polecamy!), więcej informacji o rejsie: Rejs po Jeziorze Koman

Jezioro Koman Albania

Rejs po Jeziorze Koman

 I jeszcze kilka zdjęć z Gór Przeklętych – z Doliny Theth i Doliny Valbone

Droga do Theth

Droga do Theth

Zachód słońca w Górach Przeklętych

Zachód słońca w Górach Przeklętych

Droga do Theth

Droga do Theth

Góry Przeklęte

Góry Przeklęte – widok z drogi do Theth

Góry Przeklęte

Góry Przeklęte – widok z drogi do Theth

Góry Przeklęte

Góry Przeklęte – widok z drogi do Theth

Góry Przeklęte

Dolina Valbone

Dolina Valbone

Dolina Valbone