Kolej Zakarpacka – atrakcja ukraińskich Bieszczadów

Kolej Zakarpacka została nazwana przez M. Orłowicza najpiękniejszą linią kolejową północnych Karpat. Wyjątkowo atrakcyjny jest odcinek przebiegający przez Przełęcz Użocką z Sianek do Wołosanki. Tam właśnie, na długości 18 kilometrów, pociąg przejeżdża przez 6 tuneli i 27 wiaduktów i pokonuje 370 m różnicy poziomów. Wysokie, piękne wiadukty i długie tunele wykute w skałach robią naprawdę niesamowite wrażenie; są dowodem zarówno wysokiego poziomu inżynierii jak i fantazji jej twórców, tym bardziej, gdy uświadomimy sobie fakt, że linia powstała w 1905 roku.
Dodatkowym atutem tej wycieczki jest piękna, górska sceneria; podczas przejazdu z okien pociągu doskonale widać m.in. polską stronę pasma Bieszczadów.

Poniżej mapa turystyczna Wydawnictwa Compass Bieszczadzkie Pogranicze 2017 z zaznaczoną trasą Kolei Zakarpackiej na odcinku Sianki – Wołosanka oraz mapa dojazdu do Sianek.
Opisany DOJAZD do Sianek lub Wołosanki

Kolej Zakarpacka mapaMapa trasy kolei Zakarpackiej na odcinku Sianki – Wołosanka

Kolej Zakarpacka mapa dojazduMapa dojazdu do Kolei Zakarpackiej

Przejazd koleją na odcinku Sianki – Wołosanka (lub odwrotnie) to tylko kilka godzin przygody, można więc połączyć tą wycieczkę ze zwiedzaniem innych atrakcji Zakarpacia, np. zabytkowych cerkwi w okolicy.
Poniżej kilka ciekawych miejsc, które można zobaczyć niejako „po drodze” do Sianek.

Jedn z wiaduktów na trasie Sianki-Wołosanka

Tuż za granicą polsko-ukraińską, w miejscowości Chyrów znajduje się imponujący kompleks budynków – były konwikt Ojców Jezuitów. W czasach II Rzeczypospolitej ten zakład naukowo – wychowawczy uważany był za jedną z najlepszych szkół w Polsce i w Europie. O jego randze może świadczyć rozmiar szkoły – było w nim 327 pokoi mieszkalnych i sal wykładowych. Poza tym drukarnia, sieć wodociągowa i kanalizacyjna, elektrownia, szpital, młyn z piekarnią, pralnia parowa, ślusarnia, stolarnia, własne folwarki, teatr, muzeum przyrodnicze, ogromna biblioteka, obserwatorium astronomiczne, boiska sportowe, 4 korty tenisowe. Absolwentami gimnazjum byli między innymi Eugeniusz Kwiatkowski, Jan Brzechwa, Kazimierz Junosza-Stępowski, Mieczysław Orłowicz. W czasie II wojny światowej w budynkach były koszary Armii Czerwonej, później niemiecki obóz jeniecki. Po wojnie w budynkach mieściły się koszary wojskowe, najpierw sowieckie, później ukraińskie. Obecnie teren należy do prywatnego przedsiębiorcy, który chce tam otworzyć ośrodek wypoczynkowy lub park rozrywki. Na terenie Zakładu znajduje się greckokatolicka cerkiew pod wezwaniem św. Mikołaja.

Konwikt Ojców Jezuitów w Chyrowie

Kolejnym przystankiem na naszej trasie jest miejscowość Jasienica Zamkowa,  w której znajduje się zabytkowa dzwonnica z XVIII w. – jeden z najpiękniejszych i najcenniejszych zabytków architektury drewnianej w całych Karpatach. Pierwotnie obiekt stanowił odrębną świątynię – kaplicę p.w. Opieki Matki Bożej. Dzwonnica ma trzy kondygnacje, na najwyższą, gdzie znajdują się dzwony, prowadzą drewniane unikatowe schody wykonane z jednego pnia drzewa. Dach oraz daszki okapowe pokryte są gontem. Budowla jest przykładem mistrzowskiej sztuki ciesielskiej – została wybudowana bez użycia gwoździ.
Obok dzwonnicy znajduje się cerkiew pw. św. Michała zbudowana w roku 1903 w narodowym stylu ukraińskim.
Warto również zwrócić uwagę na znajdujący się obok cmentarz i charakterystyczne nagrobki, przedstawiające duże, niczym obrazy, postaci zmarłych.

Jasienica Zamkowa - zabytkowa dzwonnica z XVIII w.

Jasienica Zamkowa - zabytkowa dzwonnica z XVIII w.

Jeżeli tylko starczy wam czasu warto zobaczyć też zabytkową drewnianą cerkiew św. Michała Archanioła w Użoku (1745 r.). W 2013 r. wpisano ją na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jest to najdalej na południe wysunięta cerkiew bojkowska.

Cała trasa dojazdu do Sianek jest bardzo widokowa, warto wykorzystać zatoczki do zatrzymania się i pooglądania panoram. Oprócz widoków uwagę przyciąga jeszcze jeden element krajobrazu, mianowicie rosnący przy drodze i na łąkach w dużych skupiskach barszcz Sosnowskiego – trzeba pamiętać, że roślina jest bardzo niebezpieczna, powoduje groźne poparzenia. Po polskiej stronie nie występuje, a jeżeli się gdzieś pojawia stanowisko jest od razu zabezpieczane, natomiast po stronie ukraińskiej barszcz rośnie wszędzie i to w ogromnych ilościach.

Panorama bieszczadzka z drogi do SianekPanorama bieszczadzka z drogi do SianekBarszcz SosnowskiegoBarszcz Sosnowskiego
Barszcz SosnowskiegoBarszcz Sosnowskiego
Panorama bieszczadzka z drogi do SianekPanorama bieszczadzka z drogi do Sianek

Przejazd koleją Zakarpacką – informacje praktyczne:

Trasa: Jak już pisaliśmy najbardziej atrakcyjny jest odcinek przebiegający przez Przełęcz Użocką z Sianek do Wołosanki (lub odwrotnie) – na długości 18 kilometrów pociąg przejeżdża przez 6 tuneli i 27 wiaduktów. Dodatkowo cały czas towarzyszą nam wspaniałe górskie panoramy, doskonale widać m.in. polską stronę pasma Bieszczadów. Przejazd tą trasą jest ciekawą opcją dla osób, które mają jakiś środek transportu na stacji końcowej. Jeżeli jednak jedziemy samochodem i nie mamy możliwości powrotu do punktu docelowego dobrym rozwiązaniem jest przejazd w 2 strony: Wołosanka – Sianki i Sianki– Wołosanka. Przejazd elektryczką trwa ok. 40 min. w 1 stronę, można więc skomasować wrażenia.

Przejazd – jeżeli zdecydujemy się na przejazd w 2 strony najciekawszym połączeniem jest wyjazd z Wołosanki o 12:52, i powrót z Sianek do Wołosanki – 14:10 (czas ukraiński)

Koszt przejazdu w obie strony wynosi dla osoby dorosłej 16 hrywien, tj. ok. 3 PLN, bilet ulgowy 12 hrywien.

Kupno biletów: W Wołosance najlepiej kupić bilety w kasie biletowej na stacji. W Siankach kasa biletowa była zamknięta (lipiec 2017 r.), ale bilety sprzedawała pani na peronie.

Płatność – gotówka. Na Ukrainie obowiązującą walutą jest hrywna. Walutę można bez problemu wymienić w kantorze, np. bardzo dobry kurs wymiany był w Starym Samborze.

Rozkład jazdy pociągów: korzystaliśmy ze strony: https://rasp.yandex.ua/station/9617655?type=train
Dla ułatwienia podajemy oryginalne nazwy stacji:
Sianki – ukr. Сянки
Wołosanka – ukr. Волосянка-Закарпатська

Elektryczka jadąca do Sianek

Przejazd koleją, nawet na tak krótkim odcinku, to niezwykła komasacja wrażeń oraz ciekawych, często niecodziennych i zaskakujących obserwacji. Np. nie powinien nas dziwić widok handlujących osób w wagonie, grajków umilających muzyką czas podróżnym. Na pewno największe wrażenie zrobił na nas widok strażników stojących z bronią przy każdym wjeździe do tunelu – wynika to z faktu, że Ukraina traktuje tunele jako punkty strategiczno-militarne.

A teraz kilka “fotodowodów”, dlaczego warto przejechać się koleją Zakarpacką

Stacja kolejowa w SiankachStacja kolejowa w Siankach San - w górnej części - widok na polską stronęSan – w górnej części – widok na polską stronę (dobrze widoczne słupki graniczne Polski i Ukrainy)Przejazd przez jeden z wiaduktów. Przy każdym stoi uzbrojony strażnik
Na trasie przejazdu Sianki-WołosankaNa trasie przejazdu Sianki – Wołosanka
Przejazd przez wiadukt na trasie Sianki-WołosankaJeden z wiaduktów na trasie Sianki – Wołosanka
Jeden z tuneli na trasie Sianki-WołosankaJeden z 6 tuneli na trasie Sianki – WołosankaW tunelu na trasie Sianki-Wołosanka

Panorama z okien pociągu na trasie Sianki – Wołosanka
Panorama z trasy Sianki-WołosankaPanorama z okien pociągu na trasie Sianki – Wołosanka
W wagonie elektryczkiPrzedział elektryczki
Strażnik przed jednym z waiduktów na trasie Sianki-WołosankaUzbrojony strażnik na trasie przejazdu pociągu
Panorama z okien pociągu na trasie Sianki-WołosankaPanorama z okien pociągu na trasie Sianki – WołosankaPanorama z trasy Sianki-WołosankaPanorama z okien pociągu na trasie Sianki – Wołosanka
Panorama z trasy Sianki-WołosankaPanorama z okien pociągu na trasie Sianki – Wołosanka
Panorama z trasy Sianki-Wołosanka
Panorama z okien pociągu na trasie Sianki – Wołosanka
Panorama z trasy Sianki-WołosankaPanorama z okien pociągu na trasie Sianki – Wołosanka – dobrze widoczny wiadukt kolejowy
Stacja kolejowa w WołosanceStacja kolejowa w Wołosance
Dworzec kolejowy w WołosanceStacja kolejowa Wołosanka – początek lub koniec naszej podróży

O czym jeszcze warto pamiętać planując wycieczkę koleją zakarpacką?

1. Dokument tożsamości – obowiązuje PASZPORT!

2. Na Ukrainie jest czas wschodnio-europejski – dodajemy więc 1 godz. do przodu

3. Waluta – obowiązującą walutą jest hrywna – ok. 0,16 PLN. Opłaca się wymienić złotówki w kantorze na Ukrainie, np. bardzo dobry kurs wymiany był w Starym Samborze.

4. Przejście graniczne z Ukrainą to granica UE – należy liczyć się z bardzo skrupulatnymi kontrolami na granicy i przez to też kolejkami – na granicy możemy postać kilka godzin.

5. Warto mieć rezerwę czasową na dojazd na dworzec kolejowy, bowiem na trasie mogą nas zatrzymać różne „okoliczności”:

– patrol do kontroli dokumentów,
– stado krów, którego nie można ominąć,
– remont drogi
– zwykłe dziury, które bardzo spowalniają jazdę samochodem.

Kontrola drogowa na trasie Sianki - WołosankaKontrola drogowa na trasie do Wołosanki
Kontrola drogowa na trasie Sianki - WołosankaKontrola drogowa na trasie do Wołosanki

Stado krów w SiankachStado krów w Siankach, którego przez dłuższy czas nie można było ominąć

Przejazd Koleją Zakarpacką to świetna dodatkowa atrakcja wypadu w góry, ale może być osobnym celem jednodniowej wycieczki na Ukrainę. Polecamy ją chodzącym lub jeżdżącym po górach, rodzinom z dziećmi, a szczególnie miłośnikom kolejowych klimatów. Gwarantujemy niezapomniane wrażenia, szczególnie tym, którzy po raz pierwszy znajdą się po ukraińskiej stronie Karpat.