Mapa beskidzkich krokusów

Wiosna w górach zaczyna się od krokusów 🙂
Krokus, a właściwie szafran spiski (Crocus sciepusiensis), wymaga gleby bogatej w związki azotu, dlatego tak obficie i pięknie kwitnie na polanach, na których prowadzi się pasterstwo. Powszechnie wiadomo, że obecnie nie jest to najpopularniejsza dziedzina hodowli, dlatego też na niewypasanych halach populacja tych pięknych kwiatów powoli zanika.

Tatrzańskie krokusy
Jak co roku prym w “krokusowym” temacie wiodą Tatry ze swoją najsłynniejszą Polaną Chochołowską. Ale nie tylko w Tatrach znajdziemy fioletowe polanki – miłośnicy beskidzkich szlaków mają i tutaj swoje miejsca. Nie są to oczywiście tak imponujące dywany jak w Chochołowskiej, na niektórych znajdziemy już tylko pojedyncze okazy, ale i takie cieszą każdego turystę.

Tworząc „BESKIDZKĄ mapę krokusów” chcemy udokumentować miejsca występowania krokusów, ale też pośrednio zachęcić do odwiedzenia , szczególnie tych mniej znanych i mniej popularnych polan z taką dodatkową fioletową atrakcją.
I jeszcze jedno, planując tą krokusową mapę absolutnie nie mamy na celu rywalizacji z Tatrami, ani też stworzenia „efektu Doliny Chochołowskiej” – czyli przyciągnięcia tłumu turystów, którzy nierzadko podczas sesji fotograficznej niszczą kwiaty. Mimo wszystko, Beskidom to chyba nie grozi:).

Hala Długa pod Turbaczem, fot. Kamil Sułkowski (2016)
Hala Długa pod Turbaczem, fot. Kamil Sułkowski/ http://fotobeskidy.vxm.pl, 2016

BESKIDZKA mapa krokusów” powstała dzięki nadsyłanym zdjęciom od naszych czytelników. Są wśród prawdziwe rarytasy, jak np. krokus-albinos oraz oryginalnie prezentujący się owocujący krokus; autorem tych niezwykłych fotografii jest Kamil Sułkowski.

Jeśli chodzi o występowanie krokusów w Beskidach, to najwięcej można ich znaleźć w Gorcach – tutaj pewniakiem jest oczywiście TurbaczKudłoń i praktycznie wszystkie pobliskie polany. Piękną polankę z krokusami znaleziono również przy  zielonym szlaku z Obidowej na Stare Wierchy.
Spore skupiska krokusów występują w Beskidzie Żywieckim: m.in. na Rysiance, Hali Lipowskiej, Krawców WierchZapolance – na tej ostatniej znaleziono dużo krokusów-albinosów.
Polecamy także wycieczkę na Jałowiec, ale zdecydowanie warto się wybrać do Schroniska na Hali Krupowej – piękne zdjęcia krokusów stamtąd podesłał nam Kuba Terakowski.
Dosyć ubogo przy Gorcach prezentuje się Beskid Wyspowy. “Fioletowe dowody” mamy tylko z Łopienia, Przełęczy Przysłopek (ok. Jasienia), Lubonia Wielkiego oraz z Polany Suchej (wg jednych źródeł jest to Beskid Makowski, wg innych Beskid Wyspowy).
Udało się też znaleźć krokusy w Beskidzie Sądeckim – przy szlaku niebieskim wiodącym z Przehyby do Rytra.
Kilka stanowisk krokusów występuje na Leskowcu w Beskidzie Małym. Jako ciekawostkę możemy podać, że Leskowiec i rosnący tutaj szafran spiski jest “bohaterem” opracowania Instytutu Botaniki PAN pt. “Szafran spiski Crocus scepusiensis w Paśmie Leskowca w Beskidzie Małym (Karpaty Zachodnie)”. Jak się okazuje, już w 1936 r. “policzono” polanki, gdzie występowały krokusy. W 2011 r. zweryfikowano te informacje – z 7 opisanych stanowisk potwierdzono 4, odkryto też 1 nowe (materiały otrzymaliśmy od Kamila Sułkowskiego).
Absolutną niespodziankę zrobili nam nasi Przyjaciele podsyłając zdjęcia krokusów znalezionych na Howerli (2061 m) – najwyższym punkcie Beskidów, będącym jednocześnie najwyższym szczytem Ukrainy (Beskidy Wschodnie, pasmo Czarnohory).

Mamy nadzieję, że nasze mapki posłużą do wiosennych wycieczek i będą też punktem wyjścia do dalszego ich uzupełniania. Zachęcamy do przesyłania “fotodowodów” także po sezonie wiosennym. Postaramy się je opracować i przygotować na następny rok, by następną wiosnę rozpocząć z jak najbardziej kompletnym zestawem krokusowych polan.

A teraz miejsca, gdzie w Beskidach można znaleźć krokusy:

 Szczegółowy opis zdjęć (nazwa polany) jest widoczny po kliknięciu na zdjęcie.

GORCE

Krokusy w Gorcach - mapa


1.
Długa Polana Krokusy na Hali Długiej w Gorcach, zdj. Sebastian Kwiatkowski, 2016przy zielonym szlaku z Nowego Targu na Turbacz

2. Bukowina Waksmundzka (1105 m) przy zielonym szlaku z Nowego Targu na Turbacz

3. Polana Długie Młaki na południowym stoku pod schroniskiem na Turbaczu (przy szlaku żółtym, zielonym i niebieskim)

4. Polany położone przy żółtym szlaku z Nowego Targu (Oleksówki) na Turbacz

5. Polana Grajcarowa przy żółtym szlaku z Nowego Targu na Turbacz

6. Hale Wolnica, Długa i Wzorowa położone przy czerwonym szlaku na grani biegnącej na wschód od schroniska na Turbaczu

7. Hala Gabrowska Duża Hala Turbacz, fot. Kamil Sułkowski (2016)położona przy czerwonym szlaku pomiędzy Turbaczem a Kiczorą

8. Hala Turbacz położona na północ od schroniska na Turbaczu (szlak żółty na Przełęcz Borek, zielony do Niedźwiedzia i niebieski do Koninek)

9. Polana Jaworzyna Kamienicka przy zielonym szlaku od Kiczory na Gorc

10. Polana Bieniowe i PrzysłopPolana Podskały, fot. Kamil Sułkowski (2016) Dolny przy zielonym szlaku na grani od Kiczory do Gorca

11. Polana Pustak przy żółtym szlaku na grani Kudłonia

12. Polana Gorc Troszacki przy żółtym szlaku na grani Kudłonia

13. Polana Adamówka przy żółtym szlaku na grani Kudłonia

14. Polana Podskały Polana Średnie przy niebieskim szlaku z Koninek, fot. Kamil Sułkowski (2010 r.)przy żółtym szlaku na grani Kudłonia

15. Jaworzynka (1026 m) przy żółtym szlaku na początku grani Kudłonia od strony Lubomierza – Przysłop

16. Polana Szałasisko nad Koninkami przy niebieskim szlaku na Turbacz

17. Polana Średnie pod Czołem Turbacza przy niebieskim szlaku z Koninek na Turbacz

18. Polanki przy zielonym szlaku z Obidowej do Schroniska Stare Wierchy

Turbacz, fot. Ula Włodarczyk Skrońska (2016)Turbacz, fot. Ula Włodarczyk Skrońska Hala Długa, kwiecień 2018 fot. Anna GórskaHala Długa, kwiecień 2018 fot. Anna GórskaTurbacz, kwiecień 2018 fot. Anna GórskaHala Długa (Wolnica), fot. Kamil Sułkowski (2010)Hala Długa, fot. Kamil SułkowskiHala Długa pod Turbaczem, fot. Kamil Sułkowski (2016)Hala Długa pod Turbaczem, fot. Kamil Sułkowski Hala Turbacz, fot. Iwona Lasik (2016)Hala Turbacz, fot. Iwona Lasik Krokusy Stare Wierchy, fot. Ewelina Cetnar 2017Krokusy przy szlaku na Stare Wierchy, fot. Ewelina Cetnar Krokusy Stare Wierchy, fot. Ewelina Cetnar 2017Krokusy przy szlaku na Stare Wierchy, fot. Ewelina Cetnar Krokusy k. Obidowej fot. Piotr TrzynaKrokusy przy szlaku na Stare Wierchy fot. Piotr Trzyna Krokusy k. Obidowej fot. Piotr TrzynaKrokusy przy szlaku na Stare Wierchy fot. Piotr Trzyna

BESKID WYSPOWY

Beski Wyspowy - krokusy

1. Sucha Polana Krokusy na Luboniu Wielkim, zd. z bloga http://karpackiesciezki.blogspot.comna rozwidleniu zielonego i żółtego szlaku pomiędzy Łysiną (Lubomir), a Kamiennikiem, na wschód od schroniska na Kudłaczach

2. Polana Cechówka na grani Łopienia przy czarnym szlaku pomiędzy Polaną Myconiówka, a szczytem Łopienia Środkowego

3. Przełęcz Przysłopek (przysiółek) przy żółtym szlaku z Lubomierza – Przysłop na Jasień oraz inne polany przy żółtym szlaku – patrz raport poniżej.

4. Polana Skalne pod Jasieniem

5. Luboń Wielki przy czerwonym/żółtym szlaku tuż poniżej wieży przekaźnika schodząc w kierunku Przełęczy Glisne (zdj. z bloga http://karpackiesciezki.blogspot.com/)

Zapraszamy do zapoznania się z raportem KAMILA SUŁKOWSKIEGO “Weryfikacja oraz nowe stanowiska szafrana spiskiego z obszaru Beskidu Wyspowego, wzdłuż żółtego szlaku, na odcinku Lubomierz – Jasień – Polana Wały” (opracowanie w pliku pdf).

Raport - Krokusy pod JasieńiempdfPrzełęcz Przysłopek, fot. GdC (2014)Przełęcz Przysłopek, fot. GdC
Krokusy na Polanie Skalne pod Jasieniem, 04.2014 zdj. Wiktor Kosecki Krokusy na Polanie Skalne pod Jasieniem, 04.2014 zdj. Wiktor Kosecki Polana Sucha, fot. Paweł Klimek (2016)Polana Sucha, fot. Paweł Klimek – http://wdobrymkierunku.blog.pl/

Beskid Żywiecki

Mapa Krokusów - Beskid Żywiecki

1. Zapolanka

2. Hala Lipowska

3. Rysianka

4. Krawców Wierch (poza obszarem fragmentu mapy)

Na Zapolance znaleziono spore skupisko krokusów – albinosów (zdj. Agnieszka K.).

Krokusy na Rysiance, fot. Anna Pomietło, kwiecień 2018Krokusy na Rysiance, fot. Anna Pomietło, kwiecień 2018Krokusy na Zapolance - zdj. Agnieszka K. 2017Krokusy na Rysiance – fot. Agnieszka K.

Okolica Babiej Góry

Mapa Krokusów - okolice Babiej Góry

 

1. Polany przy Schronisku na Hali Krupowej Krokusy na szczycie Jałowca

2. Polana na szczycie Jałowca (zdj. po prawej – Beata Jakubiec)

Krokusy na Hali Krupowej, zdj. Kuba TerakowskiKrokusy na Hali Krupowej, zdj. Kuba Terakowski Krokusy na Hali Krupowej, zdj. Kuba Terakowski

Beskid Sądecki

Mapa krokusów - Beskid Sądecki


1. Polanka przy szlaku niebieskim
wiodącym z Przehyby do Rytra, między odcinkiem Wżdary, gdzie dochodzi zielony szlak z Barcic, a zejściem z lasu do drogi asfaltowej (informacje i zdj. Agnieszka Konieczna)

krokusy Przehyba - Rytro 3 2017 Agnieszka Konieczna

 

 

 

 

 

 

 


Beskid Mały

Mapa Krokusów - Beskid Mały

W opracowaniu Instytutu Botaniki PAN z 2011 r. pt. “Szafran spiski Crocus scepusiensis w Paśmie Leskowca w Beskidzie Małym (Karpaty Zachodnie)” znaleźliśmy informacje o skupiskach krokusa w następujących miejscach (nie są one przez nas zweryfikowane):

1. Leskowiec – 4 stanowiska na północno-wschodnich stokach, po lewej stronie szlaku prowadzącego z Madohory  na Leskowiec

2. Stara Polana w Paśmie Leskowca

3. Polana na Bargle

Beskidy Wschodnie, pasmo Czarnohory (Ukraina)

Krokusy na Howerli (15 kwiecień 2017)Krokusy na Howerli, 2017, zdj. A. Gryziecka

  • Agata Nowicka

    W Beskidzie Żywieckim na pewno “krokusowa” jest Hala Rysianka 🙂

  • Pingback: Karpacki zielnik - rośliny chronione, jadalne, trujące()

  • turista

    Brakuje czerwonego szlaku zywieckich rozstaji tam sa dwie polany gdzie spotkałem krokusy oczywiscie nie w takich ilosciach jak w tatrach ale sa i jeszcze od slanej vody tez można spotkać od wysokosci 1200 stivin

    • gorydlaciebie

      Bardzo dziękujemy za informację 🙂 Czy
      miałby Pan jakieś dokładniejsze dane dot. lokalizacji oraz zdjęcia, moglibyśmy
      wtedy zaznaczyć te miejsca na mapie.

  • Zyga

    Aby zrobić 90% tych zdjęć trzeba było zejść ze szlaku i deptać dywany krokusowe. Więc się zdecydujcie.. czy chcecie zdjęcia czy nie dyptamy krokusów……….

    • gorydlaciebie

      Zachęcając do przysyłania zdjęć krokusów absolutnie
      nie chcielibyśmy prowokować do niszczenia kwiatów. Tak jak piszemy we wstępie, tworząc
      „Beskidzką mapę krokusów” chcielibyśmy przede wszystkim udokumentować miejsca występowania
      tych kwiatów. Po zaprzestaniu prowadzenia gospodarki pasterskiej na beskidzkich
      halach populacja krokusów bardzo zmalała, a nawet zanikła- proszę zauważyć, że
      na większości polanek znajdują się pojedyncze okazy, nie ma tu tego efektu jak
      w Dolinie Chochołowskiej. Jednocześnie zdajemy sobie sprawę, że taka dokładna informacja
      o kwitnących kwiatach może być zachętą do wycieczki na polanę z krokusami, ale wydaje
      się być mało prawdopodobne, by ktoś kto podejmie trud wejścia np. na Turbacz chciał
      zniszczyć kwiaty – zagrożeniem zwykle jest tłum, albo parkujące samochody –
      dlatego Beskidom to raczej nie grozi :).