Sanktuarium Matki Bożej Królowej Tatr na Wiktorówkach

Sanktuarium Matki Bożej Królowej Tatr na Wiktorówkach to miejsce dobrze znane i popularne wśród turystów oraz mieszkańców Podhala. Odwiedzane jest najczęściej przy okazji wycieczki na słynącą z pięknych widoków Rusinową Polanę i Gęsią Szyję, ale bardzo popularna jest pasterka w Wigilię Bożego Narodzenia i nabożeństwa w święta maryjne, wiele par zawarło też na Wiktorówkach związek małżeński.
Wielu turystów przybywa tutaj zachęconych niezwykłą historią góralki Marysi Murzańskiej, której ukazała się Matka Boża.

Historia objawienia

Jak mówią przekazy, w 1861 r. w rejonie Polany Rusinowej 14-letniej góralce Marysi Murzańskiej objawiła się Matka Boska. „Jaśniejąca Pani” ukazała się pasterce, kiedy ta przerażona szukając zaginionego stada owiec wzywała bożej pomocy. Dziewczynka zobaczyła pod lasem jasną postać, która obiecała jej, że zaginione zwierzęta się znajdą, ale jednocześnie przekazała dziewczynie trzy polecenia – aby opuściła Rusinową Polanę, bo grożą jej duchowe niebezpieczeństwa, aby upomniała ludzi, by nie grzeszyli oraz by pokutowali za winy.
Marysia faktycznie znalazła wkrótce owieczki, a o niezwykłym spotkaniu opowiedziała znajomemu pasterzowi Wojciechowi Łukaszczykowi „Kulawemu”. Ten, na drzewie, które wskazała dziewczynka, jako miejsce objawienia, przybił obrazek Matki Bożej.

Kaplica na Wiktorówkach

Papierowy obrazek przybity przez pasterza zastąpiono później obrazem malowanym na szkle, a pod koniec wieku pojawiła się kapliczka i drewniana figurka Matki Bożej Królowej Tatr, która to dzisiaj znajduje się w ołtarzu głównym. W 1902 roku wybudowano małą kaplicę w kształcie szałasu pasterskiego. Kiedy drewniana kaplica spłonęła, górale wybudowali następną, ale i ta uległa zniszczeniu. Obecny budynek sanktuarium został wybudowany w latach 1936-1938 staraniem księdza Foxa z Bukowiny. Poświęcenie kaplicy miało miejsce 4 października 1938 roku.
Po wybuchu II wojny światowej figurę Matki Bożej Jaworzyńskiej przeniesiono do Bukowiny; na Wiktorówki wróciła 2 lipca 1945 r. w uroczystej procesji.
W 1975 r. utworzono tutaj Ośrodek Duszpasterstwa Turystycznego, prowadzony najpierw przez Zgromadzenie Księży Marianów, a następnie przez Dominikanów, którzy remontowali i rozbudowywali budynek. Dużą ofiarnością i pomocą wykazali się Górale z Małego Cichego, Brzegów, Dzianisza i Gronia, podobnie jak w 1936 roku pomocny był Andrzej Body – cieśla z Bukowiny.
W zakresie duszpasterstwa ze strony Ojców Dominikanów szczególnie zasłużyli się m.in. o. Paweł Kielar, o. Leonard Węgrzyniak.

21 sierpnia 2012 roku na Wiktorówkach został erygowany dom zakonny pod wezwaniem św. Jana Pawła II.

Kult Matki Bożej Jaworzyńskiej

Początkowo miejsce objawienia nie było zbyt popularne, odwiedzali je głównie pasterze, przychodzili i modlili się też drwale pracujący w okolicy. Kult „Wiktorówek” zaczął się dopiero na początku XX w., pierwsza większa pielgrzymka odbyła się w 1910 roku. Stopniowo pojawiały się świadectwa o wysłuchanych prośbach, o cudownych, leczniczych właściwościach wody z pobliskiego źródła. Duże zasługi w propagowaniu kultu i organizowaniu pielgrzymek miał ks. Błażej Łaciak, pierwszy proboszcz Bukowiny.
Pierwsza, odnotowana w kronikach, msza święta została odprawiona w drewnianej kaplicy w 1932 r. W czasie II wojny światowej msze święte były odprawiane dla partyzantów, zatrzymywali się tutaj też tatrzańscy kurierzy. Okres powojenny to wzrost popularności „Wiktorówek” i rozwój duszpasterstwa, któremu przewodził ks. kanonik Fox. W sezonie letnim, w niedzielę, odprawiana była msza św., w której uczestniczyli nie tylko mieszkańcy Małego Cichego, Bukowiny i Murzasichla, ale nawet żołnierze WOP z Łysej Polany.
Z czasem, dzięki staraniom ojców Dominikanów na Wiktorówkach odprawiane były nabożeństwa nie tylko w wakacje.

5 czerwca 1997 r. miejsce to odwiedził Papież Jan Paweł II.

Maria Murzańska

Warto jeszcze wspomnieć o góralce Marysi, która doświadczyła objawienia koło Rusinowej Polany. Urodziła się w 1846 r., była córką Sebastiana i Marianny Budź z Gronia. Uboga, niepiśmienna dziewczynka trudniła się wypasem zwierząt, później pracowała u karczmarza Jana Dziubasika („Pukańskiego”), tam zaprzyjaźniła się z jego córką Agnieszką, która to po śmierci Marii przekazywała jej historię. W wieku 25 lat Maria urodziła nieżywe nieślubne dziecko. W 1872 r. wyszła za mąż za Jakuba Bębenka, który prawdopodobnie był ojcem jej dziecka. W 1875 r. urodziła synka, który żył tylko kilka dni. Niestety, półtora tygodnia później, 28 czerwca, zmarła też Maria.
Przez całe swoje życie była bardzo religijna.

Miejsce Pamięci na Wiktorówkach

“Pamiętam – Tęsknię – Czekam” – tak brzmi motto „Miejsca Pamięci”. Na dwupoziomowym murze znajduje się 119 tablic, które upamiętniają tych, którzy zginęli w górach, ale też osoby, które zmarły śmiercią naturalną, ale były ściśle związane z górami.
Pierwsza tablica pojawiła się tutaj w 1992 r., poświęcona była pamięci Władysława Klamerusa (1956-1992), zakopiańskiego artysty i niepełnosprawnego taternika.
Od 2017 r., w pierwszą niedzielę listopada o godz. 11.00 odprawiana jest msza św. w intencji tych co zginęli w Tatrach w ostatnim roku oraz tych, których tablice znajdują się w Miejscu Pamięci. Uroczystość odbywa się z inicjatywy ratowników TOPR oraz o.o. Dominikanów na Wiktorówkach i ma podobny charakter, jak ta mająca miejsce na Symbolicznym Cmentarzu pod Osterwą.

Obok sanktuarium znajduje się placówka TOPR.

Wiktorówki – nabożeństwa

Wiktorówki to miejsce licznie odwiedzane nie tylko przez turystów, ale także przez mieszkańców Podhala. Bardzo popularna jest pasterka w wigilię Bożego Narodzenia, wiele par zawarło na Wiktorówkach związek małżeński.
Uroczyste nabożeństwa i uroczystości odpustowe odbywają się również w święta maryjne (zazwyczaj odbywają się w pierwszą niedzielę po święcie), m.in.:
– 3 maja (uroczystość Matki Boskiej Królowej Polski),
– 5 lipca (Uroczystość MB Jaworzyńskiej, Królowej Tatr (Uroczystość patronalna)
– 26 lipca, rocznica Obchodów Jubileuszowych (1861); przyjazdu relikwii św. Jana Pawła II (2011)
– 2 sierpnia (rocznica koronacji figurki MB Jaworzyńskiej, Królowej Tatr),
– 15 sierpnia (Wniebowzięcie, „MB Zielnej”),
– 17 sierpnia, św. Jacka
– 13 września (Narodzenie NMP),
– 11 października – MB Różańcowej.

Kaplica Wiktorówki – msze święte

od lipca do września: 9.00, 11.00, 13.00 i 17.00
od października do czerwca: 9.00, 11.00 i 13.00
Strona internetowa sanktuarium: http://wiktorowki.dominikanie.pl/

Pasterka na Wiktorówkach, zdj. Andrzej Kubatek

Sanktuarium na Wiktorówkach – jak dojść

Sanktuarium na Wiktorówkach znajduje się na terenie TPN niedaleko Rusinowej Polany. Możemy tu dojść:
– niebieskim szlakiem turystycznym z Zazadniej na Rusinową Polanę (ok. 1 godz.),
– z Rusinowej Polany (ok. 0:10 min.).