Dolina Chochołowska

Dolina Chochołowska jest najdłuższą i największą doliną w polskich Tatrach, ma ok. 10 km długości.
Jest idealnym miejscem na łagodne spacery z dziećmi lub osobami starszymi, a jednocześnie świetnym punktem wyjść w wyższe partie Tatr Zachodnich m.in. na Grzesia, Wołowiec, Rohacze,  Trzydniowiański Wierch, Ornak i Starorobociański Wierch. Dodatkowymi atutami tego miejsca jest możliwość poruszania się rowerem oraz znajdujące się na Polanie Chochołowskiej Schronisko PTTK. Dolina Chochołowska jest dostępna i atrakcyjna o każdej porze roku. Wiosną przyciąga licznych fotografów krokusów, a zimą narciarzy biegowych i turowych.

Kraj:Polana Chochołowska widziana z podejśćia na Trzydniowiański Wierch Polska
Rejon: Tatry Zachodnie
Punkt wyjścia: Siwa Polana
Czas: 1 dzień
Pora roku: wiosna, lato, jesień, zima
Trudności: brak trudności
Suma wzniesień:
ok. 250 m
Długość trasy (w obie strony): ok. 15 km
Czas wyprawy: (sam przemarsz w obie strony):  3:30 h

Mapa Tatr online:  Tatry Polskie

NOCLEGI:  Kościelisko      Zakopane i okolice

Komplet dodatkowych informacji o wyprawie: dojazd, mapy, przewodniki i inne dostępny jest na panelu bocznym po prawej stronie (na smartfonach na dole).

Poniżej prezentujemy fragment mapy “Tatry Polskie i Słowackie” Wydawnictwa Compass.

Dolina Chochołowska - mapa

Wycieczkę rozpoczynamy na parkingu przed Polaną Siwą, gdzie kupujemy bilety TPN. Asfaltową drogą przechodzimy wzdłuż Siwej Polany i wchodzimy na teren Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Na Siwej Polanie prowadzony jest kulturowy wypas owiec, w bacówkach możemy spróbować oryginalnych wyrobów pasterskich.
W lewo odbija zielony szlak „Drogi pod Reglami” do Doliny Lejowej i Kościeliskiej. Po niecałej godzinie (3,5 km), idąc cały czas asfaltem przez las docieramy do Polany Hucisko. Tu kończy swoją trasę „kolejka turystyczna” (wagoniki ciągnione przez traktor), dalej droga jest szutrowo-kamienna, ale wjazd mają jeszcze zaprzęgi konne i rowery.

Dolina Chochołowska w dolnej części tworzy głęboki wąwóz, w którym występują przewężenia, zwane bramami: jest to Niżnia Brama Chochołowska i Wyżnia Brama Chochołowska. Wschodnie wrota Niżniej Bramy Chochołowskiej tworzy Skała Kmietowicza (987 m), która  dzięki wysokim, pionowym ścianom jest dobrze widoczna od strony drogi. Znajdują się w niej dwie małe jaskinie zwane Schronami. Nazwę tą nadano skale dla uczczenia ks. Józefa Leopolda Kmietowicza, przywódcy powstania chochołowskiego z 1846 r. Na skale znajduje się tablica upamiętniająca to wydarzenie, jest też medalion umieszczony na pamiątkę wizyty w dolinie Jana Pawła II w 1983 r.

Tuż powyżej skały (ok. 30 m od Skały Kmietowicza), na odcinku pomiędzy Polaną Huciska i Polaną pod Jaworki, biegnie ścieżka do Wywierzyska Chochołowskiego, które zwane jest też Źródłem Chochołowskim (988 m). Źródło ma postać płytkiego stawku (ok. 1,5 m).  Dawniej stawek był głębszy, górale jednak spłycili go, wrzucając do niego kamienie i kłody drzewa, chcąc w ten sposób zapobiec topieniu się w nim bydła.
Wywierzysko zasilają częściowo wody Chochołowskiego Potoku oraz wody z krasowego systemu jaskiń powyżej jaskini Szczelina Chochołowska. Temperatura wody wynosi od 5 do 6,3 °C.

Mijamy Polanę pod Jaworki, w lewo odchodzi czarny szlak „Ścieżki nad Reglami” do Doliny Kościeliskiej (otwarty w 2016 roku po zamknięciu z powodu wiatrołomów).

Wchodzimy w wyraźne zwężenie, czyli Wyżnią Bramę Chochołowską. W skałach widoczne są krasowe przepływy potoku.

Mijamy 5 km naszej wycieczki i po prawej stronie, za potokiem mijamy budynek, tzw. Schronisko Blaszyńskich, które funkcjonowało jako Schronisko Pod Zawiesistą do roku 1974. Obecnie budynek należy do TPN. Dwieście metrów dalej dolinę przegradza Wielki Kopieniec (1257 m), Dolina Chochołowska biegnie w prawo, a w lewo Dolina Starorobociańska, którą prowadzi czarny szlak na Siwą Przełęcz i żółty (zaraz skręca na wschód) na Iwaniacką Przełęcz.

Wspinamy się bardziej stromym fragmentem mocno kamienistej drogi i docieramy do rozwidlenia (ok. 1:30 h od parkingu), w lewo czerwony szlak prowadzi na Trzydniowiański Wierch (1758 m) i dalej na główną grań Tatr lub w dół prosto przez Dolinę Jarząbczą do schroniska (pętla przez szczyt to ok. 4 godziny marszu i może być bardzo atrakcyjnym uzupełnieniem wyprawy do Doliny Chochołowskiej).

Po kolejnych kilkunastu minutach marszu wchodzimy na rozległą Polanę Chochołowską, z której możemy podziwiać widoki na wyższe otoczenie doliny z górującym szczytem Wołowca (2064 m).

Mijamy kolejne bacówki i pierwsze skrzyżowanie szlaków – w lewo biegnie czerwony szlak do Doliny Jarząbczej, a w prawo krótkie podejście (czarne znaki) do Kaplicy Jana Chrzciciela.

W Dolinie Chochołowskiej kręcona była scena z kuligiem do filmu Potop oraz 7 odcinek Janosika. “Pamiątką” po Janosiku jest Kaplica Jana Chrzciciela, która została wybudowana specjalnie dla potrzeb filmu. Po nakręceniu zdjęć nie została rozebrana, a wręcz przeciwnie, poświęcona i wyposażona. Jest to chyba jedyny przypadek budowy nowego obiektu sakralnego przez socjalistyczne władze PRL. W sezonie turystycznym od czerwca do października odbywają się w niej msze św. o godzinie 13. Obok kaplicy stoi zadaszona wiata i drewniany krzyż.

Panorama Polany Chochołowskiej z przed Kaplicy Jana Chrzciciela
Z kaplicy możemy przejść bezpośrednio pod w Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej (1146 m). Jest to największe schronisko w polskich Tatrach (posiada 121 miejsc noclegowych). Budynek powstał w latach 1951-53. Na Chochołowskim Potoku pracuje nieduża elektrownia wodna, która wytwarza energię elektryczną również do ogrzewania schroniska.

Na budynku znajduje się m.in. tablica upamiętniająca akcję ratunkową TOPR z 11–12 lutego 1945 r., przetransportowano wówczas rannych partyzantów ze Skrajnego Salatyna, jest też tablica upamiętniająca próbę  startu balonu „Gwiazda Polski”  na Polanie Chochołowskiej w październiku 1938 r.

Polana Chochołowska

Mnichy Chochołowskie na grani Bobrowca

Dolina Chochołowska stała się popularnym miejscem wśród turystów pod koniec XIX w.  Ale prawdziwy ruch turystyczny rozpoczął się w okresie międzywojennym. Powstało wtedy Schronisko na Starorobociańskiej Równi . W latach 1930-1932 wybudowano schronisko na Polanie Chochołowskiej, które było popularną bazą dla narciarzy. W 1939 r. zajęli je Niemcy, stworzyli  tu m.in. placówkę straży granicznej. W 1945 r. podczas ostrzału artyleryjskiego budynek spłonął. W  latach 1951-53 wybudowano na polanie Chochołowskiej nowe, duże schronisko PTTK, które służy turystom do dzisiaj.

Ma też Dolina Chochołowska kilka ciekawostek w swojej historii. W 1938 r. usiłowano pobić tutaj światowy rekord wysokości lotu balonem „Gwiazda Polski”, niestety, z powodów warunków atmosferycznych przedsięwzięcie się nie powiodło (na ścianie Schroniska w Dolinie Chochołowskiej umieszczono tablicę pamiątkową tego wydarzenia).

W czerwcu 1983 r. w schronisku doszło do spotkania Papieża Jana Pawła II z Lechem Wałęsą i jego rodziną. Po tym wydarzeniu na ścianie budynku umieszczono tablicę pamiątkową, a także wytyczono szlak papieski w Dolinie Jarząbczej. W schronisku znajduje się rzeźba, która jest podarunkiem od Lechy Wałęsy dla Papieża.

Warto jeszcze wspomnieć o wydarzeniach w czasie II wojny światowej. Stojące tutaj bacówki i schroniska były bazą dla partyzantów polskich i radzieckich, było też m.in. wykorzystywane przez partyzantów „Ognia”. Było to powodem spalenia m.in. schroniska na Starorobociańskiej Równi, oraz Schroniska Blaszyńskich pod Zawiesistą. Dolina Chochołowska była też miejscem, w którym hitlerowcy rozstrzeliwali zakładników i więźniów. 27 grudnia 1939 r. Niemcy rozstrzelali na Siwej Polanie 9 Polaków (w miejscu tego wydarzenia ustawiono pamiątkowy nagrobek i skałkę). Okoliczne lasy były rabunkowo wycinane na potrzeby dużego zakładu drzewnego Luftwaffe w Czarnym Dunajcu.
Na parking na Siwej Polanie wracamy tą samą drogą.

Informacje dodatkowe:

DOJAZD do Doliny Chochołowskiej
Parking –  na Siwej Polanie
Bilet wstępu do TPN – obowiązuje bilet wstępu, kasy znajdują się zaraz za parkingiem
http://tpn.pl/zwiedzaj/turystyka

Dolina znajduje się na terenie TPN, ale nie jest jego własnością – należy do Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi.
Poruszanie się po dolinie:
– pieszo. Czas przejścia: do Polany Chochołowskiej (7,5 km) 1:55 h
– kolejką turystyczną „Rakoń” (kursuje co pół godziny i dojeżdża do polany Huciska)
– rowerem (zmiany od 2016 – obowiązuje opłata za wjazd rowerem – 5 zł.)
– bryczką góralską, którą można dojechać do Polany Chochołowskiej

Dolina Chochołowska to jedna z niewielu dolin w Tatrach, gdzie można wjechać rowerem. Sama wycieczka jest bardzo atrakcyjna, ale szczególnie w sezonie letnim warto być tutaj wcześnie rano, kiedy nie ma jeszcze wielu turystów. Niestety, jazda wśród tłumu spacerowiczów nie należy ani do najbardziej przyjemnych, ani do bezpiecznych.
W sezonie letnim w dolinie działała wypożyczalnia rowerów, według informacji TPN od 2016 r. nie będzie już takiej możliwości. Wielka szkoda, bo rower był dużym udogodnieniem dla zmęczonych turystów wracających z wycieczek na okoliczne szczyty. Możliwość zaoszczędzenia kilkukilometrowego marszu po długiej wycieczce była w takich przypadkach bezcenna.