Atrakcje przyrodnicze Lubogoszczy

1. Lubogoszcz – góra o charakterystycznym, trapezowatym kształcie, jej grzbiet ma trzy wierzchołki: Zapadlisko (766 m), Lubogoszcz Zachodnia (953 m,) i Lubogoszcz (968 m). Kiedyś, na szczytowych polanach prowadzono pasterstwo, obecnie są one zarośnięte. Widoki można podziwiać z podejścia, np. czerwonym szlakiem od Kasiny Wielkiej.

2. Szczyt Lubogoszczy (968 m) – jest zalesiony, niestety, nie zobaczymy z niego widoków. Stoi tutaj metalowy krzyż, który jest repliką krzyża ze szczytu Sass Pordoi we włoskich Dolomitach, obok są drewniane ławki i stół – dobre miejsce do odpoczynku.
Znajduje się tutaj także tablica poświęcona zmarłemu w 2014 r. Andrzejowi Cyrwusowi – znanemu społecznikowi z Mszany Dolnej, który wspierał i pomagał w organizacji akcji Odkryj Beskid Wyspowy.

3. Legendy związane z Lubogoszczą – dawni mieszkańcy opowiadali o 99 źródłach wypływających z Lubogoszczy. Aktualnie znajdują się tu tylko 2 stawki: „Morskie Oko” i „Żabie Oko”. Według miejscowych legend górę upodobały sobie demoniczne istoty: czarty, płanetnicy, boginki i utopce. Lubogoszcz odwiedzali też zbójnicy.

4. Morskie Oko”, Żabie Oko”
– jeziorka mają dzisiaj postać młaki, ale mimo mogą być atrakcją turystyczną, szczególnie w kontekście niezwykłej historii z lat międzywojennych. Wg niektórych informacji „Żabie Oko” zostało zauważone przez działaczy YMCA podczas przelotu samolotem po I wojnie światowej i to zaważyło na decyzji o budowie ośrodka wypoczynkowego w tym miejscu. Jeziorko było dawniej nazywane przez miejscowych Stawiskiem, obecną nazwę nadali mu turyści.

5. Baza Szkoleniowo – wypoczynkowa „Lubogoszcz” – jest to dawne obozowisko międzynarodowej organizacji chrześcijańskiej o nazwie YMCA (Young Men’s Christian Association). Aby poznać niezwykłą historie tego miejsca warto cofnąć się do lat międzywojennych XX w. Wtedy bowiem, pojawiła się tutaj grupa Polaków i Amerykanów, przedstawicieli organizacji YMCA, którzy na polanie znajdującej się na zachodnim stoku Lubogoszczy, tuż koło jeziorka nazywanego przez miejscowych “Żabim Okiem”, założyli w 1924 r. stały obóz młodzieżowy. Kiedy kilka lat później, na skutek suszy, “Żabie Oko” zniknęło wybudowano basen pływacki o wymiarach 8×25 metrów. Powstały też chatki, domek kierownika, jadalnia ze świetlicą, boisko sportowe. Dzisiaj basen jest pusty i nieużywany, ale i tak warto wybrać się tutaj, chociaż na krótką wycieczkę i zobaczyć „dzieło”, powstałe 90 lat temu.
YMCA – Young Men’s Christian Association – Chrześcijańskie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej, stowarzyszenie powołane w 1844 roku w Wielkiej Brytanii, którego celem jest służenie harmonijnemu rozwojowi fizycznemu, umysłowemu i duchowemu. Warto wiedzieć, że to właśnie w YMCA powstały zasady gry w koszykówkę i siatkówkę.
Adres bazy: http://www.lubogoszcz.pl/index.php5
Ośrodek szkoleniowy na LubogoszczyOśrodek szkoleniowy na Lubogoszczy, 2015 r.
Baza Lubogoszcz - 1953 r.Baza Lubogoszcz – 1953 r. – zdj. arch. ze zbiorów Bazy Szkolno-Wypoczynkowej na Lubogoszczy
Baza LubogoszczBasen na Lubogoszczy – zdj. arch. ze zbiorów Bazy Szkolno-Wypoczynkowej na Lubogoszczy

6. Zamczysko lub Gródek – miejsce nazywane tak przez miejscowych znajdujące się na stoku nad Kasiną Wielką. Badania archeologiczne nie wykazały jednak żadnych śladów prehistorycznej osady.

7. Na Lubogoszczy rośnie bardzo cenny drzewostan, zwłaszcza jodły, najstarsze drzewa mają prawie 50 m wysokości. Pozyskuje się stad szyszki i nasiona, które są gromadzone w centralnym banku nasion.

8. Na północno-wschodnim stoku jest jedno z dwóch stanowisk rzadkiej paproci języcznika zwyczajnego (phyllitis scolopendrium) w Beskidzie Wyspowym, drugie stanowisko znajduje się na Kostrzy (720 m). Liczy ono ok. 500 egzemplarzy.

9. Pomnik na polanie Mogiła – oryginalny pomnik wykonano w latach 90. XX w. z wieży czołgu typu Vickers. Czołg został zniszczony w czasie walk wrześniowych i jeszcze po wojnie stał w korycie potoku. Natomiast wieżę zabrał za zgodą Niemców jeden z miejscowych gospodarzy, twierdząc, że chce z niej wykonać ocembrowanie studni. W latach 90. XX w. wieża posłużyła jako materiał na pomnik, przyspawano do niej cierniem koronowaną głowę Chrystusa.
Pomnik powstał ku czci poległych tu w trakcie kampanii wrześniowej żołnierzy 24 pułku ułanów. Stoi na polanie mogiła przy drodze z Kasiny Wielkiej do Mszany Dolnej.
Jest kilka teorii pochodzenia nazwy polany „Mogiła”. Wg jednych źródeł było to miejsce pochówku zwierząt gospodarskich podczas XIX-wiecznych epidemii, wg innych – były tu groby konfederatów barskich).

10. Szlaki na Lubogoszcz
– czerwony z Kasiny Wiekiej
– zielony z Mszany Dolnej
– czarny z Kasinki Małej

Oprac. na podst. materiałów “Odkryj Beskid Wyspowy”